امويان را داشت ؟ يا آن كه مىخواست با استفاده از ماه‌هاى حج در مكه نداى اين قيام مبارك را به همهء جهان اسلام آن روز برساند و اهدافش را بشناساند ؟ چنانچه اهل بيت عليهم السلام در مكه مكرمه پايگاه مردمى قابل توجهى از دوستان خود مىداشتند ، پژوهشگر متفكر نيز مىتوانست كه به بخش نخست پرسش فوق پاسخ مثبت بدهد ، يا ميان محتواى هر دو بخش پرسش را جمع كند ، ولى آيا در آن هنگام چنين پايگاهى وجود داشت ؟ با كمال تأسف بايد گفت كه چنين پايگاهى براى امام حسين عليه السلام و پيش از او براى برادرش امام حسن ( ع ) و پيش از هر دوى آنها براى پدرشان امام على عليه السلام وجود نداشت . زيرا جنگ‌هاى صدر اسلام مانند بدر و احد و ديگر جنگ‌ها ، قلب تيره‌هاى گوناگون قبيله قريش را از كينه اميرالمؤمنين ، على عليه السلام و خاندانش پر ساخته بود . در نتيجه بر دشمنى با آنان پاى فشردند و با آن بزرگواران به شدت مبارزه مىكردند ؛ چرا كه نمىتوانستند ، على عليه السلام را كه سركشان و پهلوانانشان را از پاى درآورده بود از ياد ببرند . چگونه مىتوانستند او را فراموش كنند و حال آن كه « وى پرچمدار رسول خدا صلى الله عليه و آله و مهاجران بود » « 1 » ؛ چگونه قريش مىتوانست على را فراموش كند ، در حالى كه وى ، به تعبير امام زين العابدين عليه السلام و ابن عباس ، اوّلشان را به آتش افكنده و برگردن آخرشان قلادهء ننگ بسته بود . « 2 » چگونه مىتوانست او را دوست داشته باشد ، درحالىكه وى طى جنگ‌هاى بدر و احد ، هفتاد تن از سرانشان را كه فلك به دماغشان نمىآمد ، جام مرگ نوشانده بود . اين موضوع را پسر عمر يادآور شد ؛ اميرالمؤمنين ، على عليه السلام ، درپاسخ او فرمود : ما تَرَكَتْ بَدْرُ لَنا مُذيقاً * وَلا لَنا مِنْ خَلْفِنا طَريقاً « 3 » [ جنگ ] بدر براى ما [ روز ] خوش نگذاشت و راه‌ها را از پشت بر ما بست . على بن حسن بن فضال از پدرش نقل مىكند : از ابى الحسن عليه السلام دربارهء اميرالمؤمنين عليه السلام

--> ( 1 ) - بحار ، ج 19 ، ص 206 . ( 2 ) - همان ، ص 482 . ( 3 ) - همان ، به نقل از مناقب ابن شهرآشوب ، ج 3 ، ص 220 .