مسلمانان را رودرروى يكديگر قرار دهد و هيچ مسأله‌اى نبايد اتحاد « امت » را بر هم مىزند . محمد ( ص ) هنوز به عنوان رياست امت انتخاب نشده بود . او موقعيت و مقام بسيار متعادل و متوسطى را دارا بود كه در ابتداى امر بسيار پائين‌تر از رؤساى مدينه ، مانند سعد بن معاذ و ابن أبىّ ، بود . تنها امتياز شخصى او اين بود كه هميشه به عنوان يك قاضى بىطرف براى حل مسائل مسلمين انتخاب مىشد . روش اجتماعى جديد اگرچه انقلابى بود ، ولى در ابتداى امر همه مردم مدينه حاضر به قبول آن گرديدند . زيرا مشكلات مدينه به قدرى غيرقابل تحمل شده بود كه هيچ راه‌حل ديگرى براى رفع آن به نظر نمىرسيد . از جانب بت‌پرستان نيز مخالفتى به عمل نيامد . تنها يكى از اعراب خود كم‌بين به نام ابو عامر ( كه بعضى مواقع به نام راهب خوانده مىشد ) پس از ورود محمد ( ص ) مدينه را ترك كرد و به مكه رفت ، ولى پس از آن بت‌پرستانى كه مسلمان نشدند بدون مشكلى به زندگى خود ادامه مىدادند . حتى ابو قيس نيز ايمان آورد و مسلمان خوب و متعهدى گرديد . يهوديان نيز در ابتداى امر آماده پذيرش اين نظام جديد نبودند ، ولى بعضى از آنان نيز تصميم گرفتند كه به يكتاپرستى جديد عرب رو بياورند . ولى محمد ( ص ) هيچگاه از آنان نمىخواست كه مسلمان شوند مگر آنكه خود تقاضاى اين كار را داشته باشند . در قرآن آياتى بيانگر اين مسأله است كه اولين گروه يهوديان كه به اسلام گرويدند ، اجتماعى به موازات جامعه مسلمين تشكيل داده و خود را « اولين » يا پيشروها ناميدند . 43 قرآن براى يهوديان پيام‌هاى خاص داشت و به هيچ‌وجه آنان را مجبور به قبول اسلام نمىكرد . به اين ترتيب در شروع كار همه چيز خوب و اميدواركننده پيش مىرفت ، حتى فردى كه اصولا عرب هم نبود به اسلام گرويد . هنگام بناى مسجد ، برده‌اى ايرانى به نام سلمان ( كه متعلق به يكى از يهوديان بنى قريظه بود ) خود را به محمد ( ص ) معرفى كرد و داستان زندگى خود را براى او بازگو نمود . او در نزديكى اصفهان به دنيا آمده بود ، به مسيحيت گرويده و سپس به سوريه سفر كرده بود . در آنجا داستان ظهور پيامبرى جديد در عربستان را مىشنود . به قصد ديدار او عازم عربستان مىشود ، ولى در هنگام سفر به حجاز اسير شده و در مدينه به فروش مىرسد . او بعدا به يكى از چهره‌هاى صديق و متعهد اسلام تبديل شد . او مظهر اولين غيرعرب است كه تمامى استعداد و تلاش خود را در خدمت به اسلام صرف مىكند . در آوريل 623 ، يعنى هفت ماه پس از هجرت ، بناى مسجد به پايان مىرسد . بناى مسجد از آجر بود ولى در ديوار شمالى آن‌كه به طرف بيت المقدس بود محلى