توهم يكى از شخصيت‌هاى كتاب است كه از ناراحتى روحى رنج مىبرد . فرشته وحى جبرئيل يك ستاره سينماى هندى است كه ريشه‌هاى فرهنگ نژادى و اجتماعى خود را از دست داده است . او براى جبران اين كمبودها شروع به نشان دادن همان نفرت و تضادى مىكند كه غرب براى مدت هزار سال در خود نگه داشته است . به علت همين برخورد جديد بين غرب و دنياى اسلام كه زخم‌ها كهنه را مجددا تازه كرده است لازم است در مورد آيه‌هاى شيطانى توضيح بيشترى بدهم . اگر كه فرض را بر صحت آن بگذاريم آيا محمد ( ص ) حاضر بود درباره دين يكتاپرستى خود به مصالحه تن دهد ؟ آيا واقعا قرآن به‌طور موقت تحت نفوذ شيطان قرار گرفته بود ؟ در مقام مقايسه مىبينيم كه روديسون و وات معتقدند كه اين داستان به معناى معرفى محمد ( ص ) به عنوان يك خودخواه شعبده‌باز نيست . در مراجعه به طبرى نيز مشاهده مىكنيم كه از اين داستان دو تصوير متفاوت ارائه شده است ، يكى در تاريخ او و ديگرى در تفسير قرآن او . مىبينيم كه او موقعيت محمد ( ص ) را در آخرين برخورد با قريش تحليل مىنمايد . او هم مانند ابن اسحاق مىگويد كه قريش در ابتداى امر حاضر به قبول دعوت محمد ( ص ) شده بودند . او به نقل از عروه بن زبير ، كه از خويشاوندان دور محمد ( ص ) بوده و هفتاد سال پس از فوت محمد ( ص ) اين مطلب را نوشته است ، مىگويد : « محمد ( ص ) در مرز پيروزى نهائى قرار داشت » . عروه ابتدا نقل مىكند : « قريش از محمد ( ص ) روى برنگرداند ، بلكه توجه بيشترى به او داشتند . تا جائى كه او براى اللّه تبليغ مىكرد و « اللّه » را حامى ضعفا و فقراء مىدانست همه حاضر به قبول يك نوع آئين اصلاح شده در برخورد با خداى بزرگ ( اللّه ) بودند ، ولى به محض آنكه او اعلام داشت ، كه با پرستيدن خداى واحد ، پرستيدن بت‌هاى ديگر جايز نيست ، قريش با واهمه و ناراحتى از ردّ شدن خدايان پدران خود توسط محمد ( ص ) او را رها ساختند ، به جز كسانى كه خداوند آنان را در امان نگهداشت كه تعدادشان بسيار اندك بود . » اسلام يك شبه تبديل به يك اقليت كمرنگ گرديد . عروه مطلب جالب ديگرى نيز نقل مىكند . او مىگويد : « اولين كسانى كه عليه محمد ( ص ) برانگيخته شدند كسانى بودند كه در طائف ، شهر لات ، املاك داشتند » . 5 بسيارى از مردم قريش دوست داشتند كه در تابستان از گرماى سوزان و بىتاب‌كننده مكه به منطقه خنك و كشاورزى طائف عزيمت نمايند و به همين دليل