مىدادند . « 1 » اين اعمال به اعراب نشان مىداد كه كتاب آسمانى صرفا يك وسيله استفاده شخصى نبوده و بايد گفتارهاى آن به‌طور مرتب و با صداى بلند و در مراسم خاص عبادى خوانده شود . اگرچه امروزه مسلمانان از قرآن به صورت شخصى هم استفاده مىكنند ولى بر اين باورند كه تاثير درست آن زمانى به حداكثر مىرسد كه در جمع و به صورت بلند قرائت گردد . « 2 » صداى خوش و دلنشين همراه با قرائت آهنگين آيه‌هاى قرآن ، به جملات آن اثرى روحانى و ماورائى مىبخشد و تا عمق روح انسان نفوذ مىكند . نفوذ روحانى آيه‌هاى قرآن ، نقش « اللّه » را از حالت يك خداى دور افتاده كه جايگاه معين و بخصوصى دارد جدا كرد . تاريخ‌نويسان چنين حكايت مىكنند كه مسلمانان اوليه با گفتن جمله « اسلام در قلب من جاى گرفت » به اسلام مىگرويدند . من از نقش قرآن در جذب مسلمانان اوليه در فصل‌هاى بعدى سخن خواهم گفت . ولى بايد اذعان داشت كه قرائت قرآن با صوت دلپذير ، جايگاه بالائى در تغيير حالت انسان به نوعى احساسات خاص روحانى و تمركز ماورائى دارد ، همان‌گونه كه با شنيدن يك شعر يا يك آهنگ دلنشين بىقرار گرديده و خود را در ماوراء واقعيات اطراف خود احساس مىنمائيم . وحى همچنان بر محمد ( ص ) صادر مىگرديد و زمان معينى نيز نمىشناخت ؛ او اكثرا در هنگام فعاليت‌هاى روزمره و موقع كار دچار حالت وحى مىگرديد . ساير ياران او نقل مىكنند كه در هنگام وحى احساس سنگينى عجيبى به او دست مىداد ، احساسى شبيه به وقوع يك فاجعه دردناك ، به طورى كه اكثرا سر خود را به ميان دو پاى خود پائين مىآورد . اولين مسلمانان چه كسانى بودند ؟ خديجه وحى را از ابتدا قبول كرده بود و پس از او خانواده پيامبر ، على ، زيد و چهار دختر پيامبر . ولى در كمال ناباورى محمد ( ص ) ، عباس ، حمزه و ابو طالب چندان علاقه‌اى به اين امر نشان نمىدادند .

--> ( 1 ) - قرآن مجيد خود مهم‌ترين منبع براى تشريع اين گونه عبادات است . آيات فراوانى در قرآن مجيد در اين مورد نازل شده است : يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا . . . ( خطاب به پيامبر مىفرمايد : اى گليم به خود پيچيده شب را براى عبادت به پا خيز مگر مقدار كمى از آن . . . ) ؛ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً ( در شب براى نافله شب تهجّد نما اميد است خداوند تو را به مقام محمود برساند ) ؛ كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ ( در صفات مؤمنين مىفرمايد : مقدار كمى از شب را مىخوابند ) . ( 2 ) - تأثير قرائت قرآن در همه حال چه تنهائى و چه دسته جمعى مسلم است .