( 1 ) ( ثفرق ) « ما يزيد على ما ذكرت ثفروقا » ( 23 ) : الثّفروق يعنى كلاهك ته خرما كه به بند آن پيوسته است . ( 2 ) ( ثلب ) « لهم من الصّدقة الثّلب » ( 113 ) : ثلب : شتر نرى كه از پيرى ، دندانهاى نيش آن ، شكسته باشد . ( 3 ) ( ثمّ ) « أنتم ضامنون لمن نقّبتم عليهم . . . على ألفى ألف تقبل فى كلّ سنة ثمّ كلّ ذى يد » ( 301 ) ظاهر معنى اين است كه « ثمّ » در اينجا به معنى ( ليس إلّا من » ( نيست مگر از ) آمده است ؛ ولى كتابهاى لغت ، اين معنى را نمىشناسند . ( 4 ) ( ثنى ) « لهم ما أسلموا عليه ، غير أنّ مال بيت النّار ثنيا للّه » ( 66 ) ثنيا چيزى است كه آن را جدا و استثنا كنى . « أن يكون ثوبا يثنى طرفيه على عاتقيه » ( 105 ) : أثنى يعنى بر مىگردانم ( 21 ) « الثنيّة » ( 106 / 4 ) : گاو ماده‌اى كه سال دوم آن ، كامل گشته و به سال سوم در آمده باشد . ( 5 ) ( ثور ) « ليس على أهل المثير صدقة » ( 157 ) : المثيرة گاو شخم زن ( بنگريد : سيرهء ابن هشام ص 955 ) . و از همين معنى است ، سخن خداى تعالى - « بقرة ذلول تثير الأرض » . استثناء از آن رو است كه گاو شخم زن ، در شمار دامهاى كارى است كه از زكات معاف‌اند . در حاشيهء سند 185 نيز از گاو شخم زنى ، سخن رفته است . ( 6 ) ( ثيب ) « من زنى مم ثيّب فضرّجوه بالأضاميم » ( 133 ) : ثيّب زنى را گويند كه شوهر كرده و شوهرش با وى هم بستر گشته و سپس به دليلى از شوى خود جدا گشته و يا شوهر او مرده باشد . « مم » واژه‌اى است كه مردم يمن ، آن را به جاى « من » به كار مىبرند . الأضاميم مفرد آن ، إضمامة به معنى سنگها است . ضرّجوه يعنى به وى سنگ بزنيد تا آغشتهء خون گردد . ( 7 ) ( جبأ ) « من أجبأ فقد أربى » ( 133 ) : الإجباء يعنى فروش كشت پيش از آنكه معلوم گردد كه از آفت و تباهى به دور است . قلقشندى در ( صبح الأعشى ج 6 / 371 ) گفته است : « إجباء آن است كه كسى كالايى را به بهايى معلوم ، تا زمانى معيّن ، يعنى نسيه بفروشد ؛ و سپس همان را به بهايى كمتر از آنچه كه به مشترى فروخته است ، نقد بخرد » . و أربى : يعنى ربا خورده است . ( 8 ) ( جحف ) « جحاف » ( 215 / الف ) : سيلابى كه همه چيز را با خود مىبرد . ( 9 ) ( جدب ) « من مرّ بهم من المسلمين فى عرك أو جدب » ( 124 ) : أجدبت البلاد : سرزمين يا كشور دچار خشكسالى گشت و نرخها ، بالا رفت . ( 10 ) ( جدع ) « و فى الأنف أوعى جدعا مائة من الإبل » ( 106 ) : الجدع : بريدن بينى كه بريدگى آن ، آشكار باشد . در ( 3 / ب ، 110 / ج ) نيز به همين معنى است .