( 1 ) ( أمن ) « أمنة » ( 31 ) و « أمانة » و « أمان » ( 72 ) : همهء اينها به يك معنى است ، يعنى دارندهء نوشته ، در زنهار است و از سوى نويسندهء آن ، آزار و نيرنگى نخواهد ديد . « مؤمن » ( 91 ) : بنگريد : « مسلم » . « أمّنوا السّبيل » ( 87 ، 196 ) : يعنى راه را از گزند راهزنان و تبهكاران ، دور مىدارند . ( 2 ) ( أوق ) « أوقيّه » ( 94 ، 243 / الف ) : آن ، به وزن هفت مثقال ، يا چهل درهم و جمع آن ، أواق است ( 10 ) و ( آن را به فرانسه once و به انگليسى Ounce و به لاتين Uncia گويند ) . ( 3 ) ( أهل ) « أرسلت إليكم من صالحى أهلى » ( 109 ) ؛ أهل رسول اللّه » ( 33 ) : أهل مرد يعنى نزديكترين كسان به وى و لازم نيست كه از خويشاوندان باشند . « أهل الأيّام » ( 315 ) : به كلمه « يوم » بنگر . « ليس لكم أن تجمعوا بين متفرّق من الأهلات استصغارا منكم للجزية » ( 348 ) : الأهلات : نانخوران و كسان نزديك آدمى از سوى پدر . ( 4 ) ( آية ) « نزل علىّ آيتكم » ( 33 ) : الآية بر پايه تفسير ابن سعد هنگام سخن گفتن از اين سند ، يعنى فرستادگان و نمايندگان . ( 5 ) ( بت ) « لا يؤخذ منكم عشر البتات » ( 191 ) : البتات يعنى كالا و ابزار خانه كه براى تجارت فراهم نيامده باشد . « نطيّة بتّ » ( 45 ) : گفته مىشود : أعطيته هذه القطيعة بتّا ، اين عبارت دربارهء هر كارى كه گذشته و تثبيت شده و بازگشتى براى آن نباشد ، به كار مىرود . بتّ يعنى قطع و بريدن . ( 6 ) ( بتل ) « مريم البتول » ( 21 ) : بتل به معنى قطع است ، نيز مىگويند : بتول يعنى زنى كه از دنيا بريده و به خدا روى آورده است . ( 7 ) ( بث ) « بثثت الخيول » ( 319 ) : بثّ الخيل فى الغارة يعنى به هنگام يغماگرى ، اسبان را پراكنده ساخت و آنها پراكنده شدند و هر يك به سويى رفتند . ( 8 ) ( به دو ) « لبادية الأسياف » ( 78 ) ؛ لأهل باديتهم ما لأهل حاضرتهم » ( 151 ، 165 ) : باديه خلاف شهرها و جاهاى مسكونى و به دو ( تازيان بيابانگرد ) نيز از همين معنى است . نيز باديه به معنى به دو است . ( 9 ) ( بذرق ) « اشترط عليهم أن يضيفوا المسلمين . . . و يبذرقوهم » ( 298 ) : البذرقة ( 11 ) به معنى نگهبانى و نگهدارى است ، يعنى نگهبانانى كه همراه كاروان گسيل مىگردند تا به كمك آنها ، كاروانيان از گزند بدور مانند . ( 10 ) ( برّ ) « و إن البرّ دون الإثم » ( 1 ) ؛ « إنّ اللّه على أبرّ هذا ( 1 ) ؛ « إنّ اللّه جار لمن برّ و اتّقى » ( 1 ) : البرّ به معنى وفادارى و راستى است . و برّ فى يمينه زمانى گفته مىشود كه كسى سوگند راست ياد كند و آن را نشكند ( 12 ) .