محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
635
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
خردسالى وى ، او را از گام نهادن به دير ، بازمىداشت . در آن زمان ، مرد پارسايى به نام خوميوس ، در دير زندگى مىكرد . وى به دانش اخترشناسى به خوبى آگاهى داشت و به كمك آن ، از مسائل ناپيدا و رويدادهاى آينده ، خبر مىداد . . . وى از رهگذر دانش گسترده و كاردانى استوار و توانايى خويش در دستيابى به آينده ، از راه نگريستن به خورشيد و ماه و ستارگان ديگر ، گفته مىشد كه به آيندهء پيامبر ( ص ) و نامآوريى كه در انتظار وى بود ، پى برده بود . از اين رو ، پارسا كاروانيان را به دقت نگريست . . . سپس به انگيزهء آن پايگاه والايى كه از عنايت خداوندى براى اين جوان بيرون دير ، سراغ داشت ، عادت تازيان را زير پا نهاد و به وى اجازهء ورود داد . با وى با اجلال و گراميداشت ، رو به رو گشت . سپس او را از شكوهى كه به زودى به آن ، دست خواهد يافت ، آگاه ساخت . . . و به او گفت : چنانچه پيام و خبر درست باشد ، براى ما چه خواهى كرد ؟ پيامبر به او وعده داد كه توجه و جانبدارى بيشترى نسبت به دير ، از خود نشان خواهد داد . آنگاه كه وى از سوى پروردگار خويش ، به پيامبرى رسيد ، آن راهب را به سبب بزرگداشتى كه هنگام ورود به دير ، از او ديده بود ، به ياد آورد و وعدهء خود را به كار بست ؛ و سپس ويژگيها و نعمتهايى براى راهبان دير طور ، در نظر گرفت و پيمان نامهاى نيز با آنها همراه ساخت كه على بن ابى طالب - كرّم اللّه وجهه - نويسندهء پيامبر ، با املاء خود وى ، آن را نوشت . سپس چون انگشترى پيامبر همراهش نبود كه پيماننامه را مهر كند ، با دست گرامى خويش ، آن را مهر كرد . » ( 1 ) نسخههاى اين پيماننامه نخستين آنها ، نسخهء موجود در دير طور است . اين نسخه در واقع ، از روى نسخهء اصلى ، فراهم آمده است ، زيرا سلطان سليم ، اصل پيماننامه را به آستانه برد و نسخهاى مقابله گشته از روى آن نسخه را ، به راهبان داد و هم اكنون ، همين نسخه در طور موجود است . نسخهء دوم ، نسخهاى است كه در منشآت السّلاطين فريدون بيك ، از آن ياد شده است . سوم ، در كتابى به نام تاريخ لبنان به قلم كرشونى ، از آن ، سخن رفته است . نسخهء چهارم در لوندره به چاپ رسيده است [ و شيخ محمد عبد القادر ، در الوقائع المصريّة 28 شوّال 1298 ه / 22 سپتامبر 1881 م ؛ ردّيهاى بر آن نوشته است . نسخهء پنجم ، نوشتهاى است به شمارهء 3392 ، نسخههاى خاور زمين ، در موزهء بريتانيا در لوندره . . . بر پايين اين نوشته ، جاى دستى نقش بسته است كه به دست زنان نزديكتر است تا دست مردان ؛ با اين همه ، اين نقش ، از هماهنگى و همسانى با دست طبيعى ، به دور است . نوشتهء اين نسخه ، در بسيارى جاها ، با آب زر ، نقش پذيرفته است . ولى جاى دست ، با رنگهاى روشن و درخشان ، زيور يافته است . پيمان نامهاى به زبان تازى و با ترجمهء لاتين آن ، به قلم معلّم جبرائيل صهيونى ، مدرس زبانهاى