عبد اللّه بن عبّاس ، أشعث بن قيس ، سعد بن قيس ، ورقاء بن ( اسمى ؟ ) ، بكرى خارفى ، عبد اللّه بن طفيل بكاوى ( نيز مىگويند : عبد اللّه بن طليق بكاوى ) ، جرير بن يزيد كندى ، عبد اللّه بن حجل عجلى ، عتبة بن زياد مذحجى ( يا انصارى ) و مالك بن كعب نحلى ( يا همدانى ، يا عتبة بن زيد ، و يا زياد بن كعب ، ( بر اين پيمان‌نامه ) گواه گشتند . 1 . أذرح : نام سرزمينى است در اطراف شام و از نواحى عمّان و در مرز شام و حجاز . ياقوت حموى مىنويسد : نظر درست آنست كه جايگاه حكمين يعنى عمرو بن عاص و ابو موسى اشعرى ، ميان أذرح و جرباء بوده است ( معجم البلدان 1 / 174 . نيز بنگريد : پ 32 / 33 / الف ، پانوشت 1 و 2 ) . - م . 2 . دومة الجندل در هفت منزلى دمشق ، ميان مدينه و دمشق جاى دارد ( ياقوت 2 / 625 . نيز بنگريد : پ 190 ، پانوشت 2 ) . ( 1 ) اين ، متن بلاذرى ( از پيمان حكميّت ) در كتاب انساب الأشراف است . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر . اين ، پيمان نامه‌اى است كه على بن ابى طالب ( ع ) و معاوية بن ابى سفيان ، بر آن همداستان گشته‌اند . على ( ع ) از سوى مردم عراق و مؤمنان و مسلمانان طرفدار ايشان ، و معاويه از سوى مردم شام و مؤمنان و مسلمانان طرفدار آنان ، به كار داورى مىپردازند . ما ( على ( ع ) و معاويه ) دربارهء آنچه كه در آن هماهنگ نيستيم ، به فرمان خدا در قرآنى كه در دست ما است - از آغاز تا انجام آن كتاب - گردن مىنهيم . آنچه را قرآن زنده كرده است ، زنده مىداريم و آنچه را كه قرآن از ميان برده است ، از ميان خواهيم برد . دو داور ، آنچه در كتاب خدا بيابند ، از آن پيروى مىكنند و براى مواردى كه دربارهء آنها ، همداستان نيستند ، چنانچه در كتاب خدا به نصّى آشكار دست نيابند ، سنّت شايسته و فراگير و مورد اتفاق پيامبر را ( ص ) به كار خواهند بست . داوران عبارتند از عبد اللّه بن قيس و عمرو بن العاص . ما آن دو را در برابر خدا متعهّد ساختيم تا برابر نصّ صريحى كه در كتاب خدا مىيابند ، حكم كنند و دربارهء آنچه كه در قرآن براى آن ، حكمى معيّن نيابند ، بر پايهء سنّت فراگير و مورد اتفاق پيامبر خدا ( ص ) ، عمل كنند . داوران نيز از على ( ع ) و معاويه و سپاهيان ايشان و مردمى كه زير فرمان ايشانند ، در برابر خدا پيمان گرفتند كه حكم داورى آن دو را بپذيرند . آن دو ، از مردم پيمان و اعتمادى كه خود مردم بدان خرسند شدند ، گرفتند كه جان خود و خانواده و داراييشان در امان باشد و امّت اسلام ، پشتيبان حكم داورى آنان دربارهء على ( ع ) ، معاويه و مؤمنان و مسلمانان هر دو گروه باشند . عبد اللّه بن قيس و عمرو بن عاص نيز با خداوند پيمان بستند كه ميان مردم ، صلح و آشتى پديد آرند و آنان را به پراكندگى و پيكار ، فرا نخوانند . فرجام زمان ( اعلام ) حكم ، تا ماه رمضان است . چنانچه داوران بخواهند با توافق يكديگر ، زمان حكم را جلو يا عقب ببرند ، مىتوانند . هرگاه