روزگار پيش از بعثت وى به پيامبرى بازمىگردد تا دشمنان و باطل‌گرايان ، راهى براى ايجاد گمان و شبهه در انديشه‌هاى ديگران نسبت به قرآن ، نيابند . على الأحمدى مؤلف و گردآورندهء كتاب مكاتيب الرسول نيز ، پس از جرح و تعديل روايتهاى به ظاهر ناسازگار شيعه و دست يافتن به وجوه اشتراك آنها ، با قاطعيّت و استوارى شايسته‌اى ، همين ديدگاه گروه دوم را تأييد مىكند و بر آن ، پاى مىفشرد . « 166 » ديدگاه دسته سوم نيز ، در واقع همان ديدگاه گروه دوم است ، با اين تفاوت كه اينان به استناد روايت پيمان حديبيه و يكى دو روايت ديگر ، بر اين باورند كه پيامبر اسلام ( ص ) ، نوشته‌اى از خود ، به يادگار نهاده است « 167 » . چنان كه ديديم ، صاحبان ديدگاه چهارم يعنى سيّد مرتضى ، طوسى و علّامه طباطبايى نيز با اين نظر آشكارا مخالف نبودند . بنابراين ، ديدگاه دوم ، محتواى ديدگاههاى سوم و چهارم را نيز به گونه‌اى با خود ، همراه دارد . تنها طرفداران ديدگاه نخستين ، با آن ناهماهنگ‌اند . به هر حال ، چه نوشته‌اى به خطّ پيامبر گرامى اسلامى صلوات اللّه عليه به يادگار ، به جا مانده يا نمانده باشد ، در اين كه نوشته‌هايى كه به نام پيامبر اسلام ( ص ) ، از رهگذر تاريخ ، به دست ما رسيده به املاى خود پيامبر ( ص ) انجام گرفته است ، ترديدى نيست . پيمان صلح حديبيه ( ش 11 ) ، روشن‌ترين سند اين گفته است . على بن ابى طالب ( ع ) در كنار پيامبر نشسته و گوش به سخنان او دارد تا هر چه مىگويد ، بىهيچ دگرگونيى بنويسد . علقمة بن قيس نخعى از على بن ابى طالب عليه السّلام روايت كرده است كه على ( ع ) گفت : پيامبر ( ص ) در حديبيه مرا پيش خواند و گفت : بنويس : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم . زمانى كه من به فرمان پيامبر ( ص ) نوشتم بسم اللّه الرحمن الرحيم ، سهيل بن عمرو ، نمايندهء قريش گفت : من اين عنوان را نمىشناسم ، بنويس : باسمك اللّهمّ . پيامبر خدا به من گفت : بنويس : باسمك اللّهمّ ، و من نوشتم . سپس پيامبر گفت : بنويس : « هذا ما صالح عليه محمّد رسول اللّه سهيل بن عمرو » . سهيل گفت : اگر من گواهى مىدادم كه تو پيامبر خدا هستى ، با تو به پيكار بر نمىخاستم . . . پيامبر خدا ( ص ) به من گفت : « أكتب هذا ما صالح عليه محمّد بن عبد اللّه سهيل بن عمرو . . . » « 168 » . متن همهء نامه‌ها و پيمان‌نامه‌هاى ديگر پيامبر ( ص ) نيز به املاى خود پيامبر نوشته مىشده است . حتى با آنكه پيمان‌نامه حديبيه ، ميان مسلمانان و مشركان نوشته شده با اين همه ، به تصريح مآخذ معتبر ، متن پيمان‌نامه ، با الفاظ و جمله‌هاى خود پيامبر ( ص ) ، املا شده

--> ( 166 ) . مكاتيب الرسول ص 20 - براى تفصيل بيشتر نيز بنگريد به همين مكاتيب الرّسول صص 20 - 17 . ( 167 ) . كتاب الأموال ، أبو عبيد ، شمارهء 443 ؛ مجموعة الوثائق السّياسيّة ( ش 11 ) ؛ مكاتيب الرّسول ص 19 . براى به دست آوردن اطلاعات بيشتر دربارهء اين موضوع و همچنين امى بودن پيامبر اسلام ( ص ) بنگريد : النبىّ الأمى ، استاد مرتضى مطهّرى ، ترجمهء محمد على تسخيرى ؛ مكاتيب الرسول ، على الأحمدى ص 20 - 17 . ( 168 ) تاريخ الرّسل و الملوك ، طبرى 3 / 1546 .