رأس ، دو گوسفند ؛ و تا 300 ، بايد سه رأس گوسفند ( زكات ) بدهند . چنانچه شمارهء گوسفندان ، بيش از سيصد رأس باشد ، در هر يكصد رأس ، يك گوسفند بدهند . تا زمانى كه شمارهء آنها به يكصد نرسد ، ( زكاتى ) به آنها تعلّق نخواهد گرفت ( 2 ) . نبايد از بيم ( فزونى يا كاستى ) زكات ، دامهاى به هم پيوسته را از هم جدا كنند ( 3 ) ، يا چهارپايان پراكندهء مورد تعلق زكات را به هم بپيوندند ( 4 ) . در مورد زكاتى كه از دو شريك گرفته مىشود ، آن دو با مراجعه به يكديگر آن را به تساوى مىپردازند ( 5 ) . دام پير و بيمار و بز نر ويژهء بارورى را نبايد در زكات به شمار آورند ( 6 ) ؛ مگر آنكه خود زكات دهنده بخواهد ( 7 ) . 1 . نيز بنگريد : ابو يوسف ص 82 - 83 ؛ وى نيز همهء متن نامه را آورده است . - م . 2 . يعنى براى ستاندن زكات ، گوسفندان پس از 300 ، صد صد محاسبه مىگردند و در گوسفندان كمتر از صد ، زكاتى نخواهد بود . ولى همهء فقيهان با اين نظر هماهنگ نيستند . براى نمونه ، شيخ طوسى و شهيد ثانى ، نصاب 300 را تا 400 بالا مىبرند و از آن پس ، براى هر يكصد رأس گوسفند ، يك گوسفند معلوم مىكنند ( الخلاف 1 / 176 ، مسألهء 17 و پاسخ آن ؛ الرّوضه البهيّة 1 / 103 ؛ نيز بنگريد : پانوشتهاى ش 110 / ج پس از اين ) . - م . 3 . افزودگى از مترجم است . ( 4 ، 5 ) . براى توضيح دربارهء اين شماره‌ها ، بنگريد : پانوشتهاى شمارهء 11 ، 12 و 13 از فرمان 110 / ج . - م . ( 6 و 7 ) . بنگريد به شماره‌هاى 8 و 10 ، از فرمان 110 / ج . - م . ( 1 ) روايت دوم از بيهقى ( 1 ) 1 . آنچه در اين روايت و در مصنّف عبد الرّزاق و افزودهء محشّى بر آن آمده ، همان است كه در ص 251 - 252 آمده است . از اين رو از تكرار برگردان ، پرهيز شد . - م . ( 2 ) 104 / 3 نامهء أبو بكر به أنس كارگزار بحرين ، دربارهء زكاتها بخارى 24 / 38 ، 24 / 39 ، 24 / 34 ، 24 / 35 ، 24 / 37 ، 90 / 3 ؛ بحن ج 1 / 11 - 12 ( يا ش 72 ) ؛