محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
240
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
زنند . كسانى از مسلمانان را كه بر ترسايان فرود مىآيند - هر جا كه باشند و به هر جا كه بروند - آنان و چهارپايانشان را سه شب و سه روز ، از خوراكى كه خود مىخورند ، خوراك دهند ؛ و نبايد جز آن ، چيزى از ترسايان بستانند تا ايشان را آزار رسانند و ناخرسند سازند . اگر به پنهان ساختن يكى از مسلمانان در نزد ترسايان ، در خانهها و در پرستشگاههايشان نياز افتد ، شايسته است كه وى را پناه دهند و يارى كنند ؛ و تا آنگاه كه با هم زيست مىكنند ، از خوراك خود به وى نيز بخورانند . و مسلمانان را پنهان دارند و دشمن را به پنهانداشتگان خود ره ننمايند و در به كار بستن وظايف خويش نسبت به مسلمانان ، هيچ گونه كوتاهى نكنند . ( 1 ) هركس حتى يكى از شرطهاى ياد شده را زير پا نهد و به چيزى جز آنها روى آورد ، از پناه و پيمان خدا و پيامبرش دور گشته است . ترسايان موظّفاند كه بر پايهء پيمانى كه ميان من و راهبان بسته شده است ، رفتار كنند و هر گونه زنهار نامه و وفادار ماندن بر آن را كه هر پيامبرى بر امت خويش شرط كرده است ، براى ترسايان نيز استوار است . به خواست خداوند اين پيماننامه ، تا روز رستاخيز بىهيچ دگرگونيى بر جاى خواهد ماند . عتيق بن ابى قحافه ، عمر بن خطّاب ، عثمان بن عفّان ، على بن ابى طالب ، ابو ذرّ ، أبو الدّرداء ، ابو هريره ، عبد اللّه بن مسعود ، عبّاس بن عبد المطلّب ، فضل بن عبّاس ، زبير بن عوّام ، طلحة بن عبيد اللّه ، سعد بن معاذ ، سعد بن عباده ، ثمامة بن قيس ، زيد بن ثابت و فرزند او عبد اللّه ، حرقوص بن زهير ، زيد بن أرقم ، أسامة بن زيد ، عمّار بن مظعون ، مصعب بن جبير ، ابو الغاليه ، عبد اللّه بن عمرو بن عاص ، ابو حذيفه ، خوات بن جبير ، هاشم بن عتبه ، عبد اللّه بن خفاف ، كعب بن مالك ، حسّان بن ثابت و جعفر بن ابى طالب ، بر اين پيماننامه كه محمّد بن عبد اللّه ، آن را ميان خود و ترسايان طرف پيمان خويش نوشته است ، گواه گشتند . و معاوية بن ابو سفيان آن را نوشت . 1 . السّجلّ : كتاب العهد ( پيماننامه ) جمع آن ، سجلّات است ( لسان العرب ، 11 / 326 ) . - م . 2 . سورهء نساء / 156 . - م . 3 . گويا فصيح و اعجم در اينجا كنايه از عرب و عجماند . - م . 4 . حبرة : به كسر « ح » ، و فتح « ب » نوعى پارچهء يمنى بوده است ( صحاح ، جوهرى ، 2 / 621 ) . - م . 5 . عصب : به فتح « ع » و سكون « ص » عمامه يا نوعى پارچه كه نخ آن ، سخت بهم تافته بوده و نيز نوعى پارچهء يمنى بوده است ( صحاح ، 1 / 182 ) . - م . 6 . سورهء عنكبوت ، 46 . - م . 7 . متن « و إن أجرم أحد من النّصارى ، أو جنى جناية - اگر بر يكى از نصرانيان جرمى يا جنايتى رود . . . » . كه با سياق عبارت و تصريح جملههاى بعد مغايرت دارد و از اين رو به قياس تصحيح و ترجمه شد . اين مورد نيز يكى از نمونههاى آشفتگى عبارات اين سند ساختگى است . - م . 8 . اين عبارت ، الهامى است از آيهء 4 سورهء محمّد : « فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً » . - م .