محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
141
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
بار شتر ، به عبد الرحمن بن ابى بكر ، چهل بار شتر ، به ابى بصره ، چهل بار شتر ، به ابى حبيش ، سى بار شتر ، به عبد اللّه بن وهب و دو پسر او ، پنجاه بار شتر داد كه سهم دو پسر او ، چهل بار شتر بود . به نميلهء كلبىّ از بنى ليث ، پنجاه بار شتر ، به امّ حبيبه دخت حجش ، سى بار شتر ، به ملكان بن عبده ، سى بار شتر و به محيصة بن مسعود ، سى بار شتر داد . 1 . وسق : به فتح و كسر « و » شصت صاع يا يك بار شتر است ( ابو يوسف ، 59 ؛ ابن سيده ، المحكم ، 6 / 326 ) . 2 . بنى رهاء تيرهاى از مدحج بودند كه در يمن زندگى مىكردند و مورد توجه پيامبر بودند ( ابن هشام ، 3 / 365 ؛ الاشتقاق ص 405 ؛ جمهره ص 412 - 413 ) . - م . 3 . پيامبر ( ص ) به هنگام مرگ ، تنها دربارهء سه قبيلهء : بنى رها ، داريها و اشعريها سفارش كرد ( ابن هشام ، 3 / 365 ) . - م . 4 . داريّون يا بنى الدّار : تيرهاى از قبيلهء لخم قحطانى و منسوب به الدّار پسر هانئ بن حبيب بن نمارة بن لخم بودند . تميم بن أوس دارى همراه نه تن از افراد قبيلهء خود از شام نزد پيامبر آمده و اسلام پذيرفته بود . گفتهاند : كه الدّار ، نام بتى نيز بوده است ( ابن هشام ، 3 / 367 - 69 ؛ الاشتقاق ص 155 ؛ ابن سعد ، ج 1 / 2 ص 75 ؛ جمهره ص 476 و 477 ؛ قبائل العرب ، 1 / 370 ( به نقل از نهاية الأرب ، نويرى ، 2 / 305 ؛ العقد الفريد ، 1 / 84 ؛ تاريخ أبى الفداء ، 1 / 109 ) . - م . 5 . يقال : لفلان أرض جاد مائة وسق أى تخرج مائة وسق إذا زرعت . و فى الحديث : أنّه أوصى بجادّ مائة وسق للأشعريّين و . . . الجادّ بمعنى المجدود أى نخلا يجدّ منه ما يبلغ مائة وسق ( لسان 3 / 112 ) يعنى گفته مىشود كه فلان كس داراى زمينى است . . . يعنى اگر كاشته شود ، يكصد بار شتر ، فراورده خواهد داد . در حديث آمده است كه وى ( ص ) براى اشعريان به اندازهء يك بار شتر سفارش كرد و . . . جادّ به معنى مجدود است يعنى خرمابنهايى كه به اندازهء يكصد بار شتر از آنها ، خرما چيده مىشود . - م . 6 . وى همان است كه پيش از اسلام آوردن خود ، از پيامبر خواسته بود كه با وى كشتى گيرد ، و پيامبر دو يا سه بار ، او را بر زمين زده بود ( الاشتقاق ص 87 ؛ الاستيعاب ( به نقل از حاشيهء الاشتقاق ، همان صفحه ) . - م . ( 1 ) 18 تقسيم گندم خيبر ابن هشام ص 776 به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر . شرح تقسيم مقدارى از گندم خيبر كه محمد پيامبر خدا ( ص ) به زنان خويش داد : وى يكصد و هشتاد بار شتر گندم ، ميان زنان خود بخش كرد . به فاطمه ( ع ) دختر پيامبر خدا ( ص ) هشتاد و پنج بار شتر ، به أسامه ( 1 ) بن زيد ، چهل بار شتر ، به مقداد ( 2 ) بن أسود ، پانزده بار شتر و به أمّ رميثه ، پنج بار شتر ، گندم داد .