سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )

98

كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )

بعد از او آمدهاند سخن او را نقل كردهاند و مطلبى غير از گفتهء او به چشم نمىخورد . قبل از هر چيز بايد خود ابن غضائرى و كتاب رجال منسوب به او مورد بررسى قرار گيرد و مشخص شود كه اشكال از لسان چه كسى صادر شده و از كجا نشأت گرفته است . ابن غضائرى كسى است كه گفته‌هايش در كتاب رجال منسوب به او از نظر علماى رجال قابل اعتماد نيست ، و اين مطلب در چهار جنبه قابل بررسى است : الف . نسبت كتاب رجال بنام « ضعفاء » به ابن غضائرى ثابت نيست ، چرا كه نسخهء كتاب مزبور را سيد جمال الدين ابن طاوس در قرن هفتم براى اوّلين بار پيدا كرده است و تا آن روز نامى از آن ديده نمىشود . حتّى شيخ طوسى و نجاشى كه در صدد معرفى كتب شيعه بودهاند كتابى به اين نام براى ابن غضائرى نقل نكردهاند . بلكه صريح كلام شيخ طوسى در كتاب فهرست آن است كه دو كتاب ابن غضائرى در رجال بدست ورثهء او از بين رفته است . جالبتر اينكه ابن طاوس فقط مطالب آن كتاب را در كتاب « حل الاشكال » خود آورده است ، ولى از اصل كتاب « ضعفاء » از زمان او تا امروز نيز خبرى نيست ، و كسى نسخهاى از آن نيافته است . از سوى ديگر ابن طاوس تصريح كرده كه فقط بعنوان نقل محتواى آن اقدام به آوردن مطالب آن در كتاب خود نموده و از نظر اعتبار كتاب « ضعفاء » و مطالب آن ضمانتى نداده است . بلكه صريحا گفته كه اين كتاب به ابن غضائرى نسبت داده مىشود و از صحت نسخه شانه خالى كرده است « 3 » . ب . كتاب « ضعفاء » منسوب به ابن غضائرى سرتاسر تضعيف بزرگان علماى شيعه است كه مشهور به تقوى و دقّت در نقل و صحت در عقايد بودهاند . و پيداست كه كتاب مزبور جعلى بوده و جاعل آن به انواع مختلفى در صدد ضربه زدن به رجال شيعه و در نتيجه به روايات شيعه بوده است . اگر ابن غضائرى آن عالم مشهور شيعه باشد ساحت او مبرّا از چنين اقدامى است و او بزرگتر از آن است كه نسبت به استوانه‌هاى علمى دين ما چنين هتك حرمتهايى

--> ( 3 ) فهرست شيخ طوسى : ص 1 . الذريعة : ج 4 ص 288 و 289 .