بنمايد ، و نسبت چنين كتابى به او در درجهء اوّل اهانتى به خود او بشمار مىآيد . لذا هيچ كس نتوانسته است نسبت اين كتاب را به او ثابت كند « 4 » . ج . حاج آقا بزرگ تهرانى مىگويد : ظاهر اين است كه مؤلف حقيقى رجال ابن غضائرى ، يكى از معاندين نسبت علماى شيعه بوده است و مىخواسته به هر صورت نسبتهاى ناروا به آنان دهد . لذا اين كتاب را تأليف كرده و برخى گفته‌هاى ابن غضائرى را به آن وارد كرده تا از اين راه سخنان نارواى خود را اعتبار دهد « 5 » . بنا بر اين بجاى اينكه بگوئيم كتاب سليم جعلى است ، بايد بگوييم كتاب ابن غضائرى جعلى است و بدست مخالفين جعل شده و به ابن غضائرى نسبت داده شده تا بدين وسيله به امثال كتاب سليم و ساير مدارك و رجال شيعى ضربه زده شود « 6 » . با يك دقت نظر روشن خواهد شد كه سبك رجال ابن غضائرى به سبك كتب رجالى عامه شباهت دارد و به همان اندازه روش تأليف آن از كتب رجالى شيعه فاصله دارد . د . بر فرض ثبوت كتاب رجال ، نظريات موجود در كتاب منسوب به ابن غضائرى مورد اعتنا نيست چرا كه فورا اقدام به تضعيف مىكرده و نسبت به بزرگان شيعه شناخت درستى نداشته است ، و كمتر كسى از اشكال‌تراشى او در امان مانده است . اگر بنا باشد به گفته‌هاى او اعتنا كنيم بايد اكثر كتابهاى حديثى مشهور را كنار بگذاريم . از سوى ديگر او بسيارى از آنچه اشكال حساب نمىشود را مايهء نقد قرار داده ، و بعبارت ديگر مبانى او از نظر رجالى مورد قبول نيست . لذا اكثر گفته‌هايش با سخن ديگران مخالف است و هر كس آن را ديده ردّ كرده است « 7 » . اشكال ابن غضائرى و جواب آن در اين بخش كلام ابن غضائرى را در اشكال به كتاب سليم نقل مىكنيم و از جوانب مختلف به جواب آن مىپردازيم .

--> ( 4 ) الذريعة : ج 4 ص 290 . ( 5 ) الذريعة : ج 10 ص 89 . المشيخة : ص 36 . ( 6 ) معجم رجال الحديث : ج 1 ص 102 . ( 7 ) الرواشح السماوية : ص 111 . تنقيح المقال : ج 1 ص 57 و ج 2 ص 53 . فرائد الاصول : ص 334 . اعيان الشيعة : ج 5 ص 50 . تهذيب المقال : ج 1 ص 86 .