سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )
68
كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )
13 . علّامه سيد هاشم بحرانى از علماى قرن دوازدهم مىگويد : « كتاب سليم كتابى مشهور و مورد اعتماد است كه مؤلّفين در كتابهايشان از آن نقل كردهاند » « 19 » . 14 . علّامه شيخ محمد باقر مجلسى از علماى قرن دوازدهم ، همهء كتاب سليم را ضمن 110 جلد بحار الانوار نقل كرده و در اوّل بحار گفته است : « كتاب سليم بن قيس در نهايت اشتهار است ، و حق اين است كه اين كتاب از اصول معتبر است » . و نيز مىگويد : « كتابى معروف بين محدّثين است كه كلينى و صدوق و قدماى ديگر بر آن اعتماد كردهاند و اكثر اخبار آن مطابق است با آنچه با اسناد صحيح در كتب معتبر به ما رسيده است » « 20 » . 15 . مولى حيدر على شيروانى از علماى قرن دوازدهم مىگويد : « صحت كتاب سليم معلوم است چرا كه از طرق متعدّد و صحيح از موثّقين اصحاب ائمه عليهم السّلام و بزرگان ايشان نقل شده و شامل مطالب مهمّى در جوانب مختلف دين است . و چگونه ممكن است چنين كتابى از نظر مبارك ائمّه عليهم السّلام مخفى بماند و به آن توجهى نكرده باشند » « 21 » . 16 . علّامه مير حامد حسين هندى از علماى قرن چهاردهم مىگويد : « كتاب سليم كه مىتوانيم در بارهء آن بگوييم : اقدم و افضل از همهء كتابهاى حديثى شيعه است » . و نيز مىگويد : « اكثر روايات آن با احاديث صحيح و مورد قبول تأييد مىشود » « 22 » . 17 . علّامه سيّد محمد باقر خوانسارى از علماى قرن چهاردهم مىگويد : « كتاب سليم اوّلين تأليف و تدوين در اسلام است كه روايات را در آن جمع آورى كرده است » « 23 » . 18 . علامهء محدث نورى مىگويد : « كتاب سليم از اصول معروف است ، و اصحاب ما به آن كتاب اسناد زيادى دارند » . و نيز مىگويد : « كتاب معروف و مشهورى است كه بزرگان محدّثين از آن نقل كردهاند » « 24 » . 19 . حاج ملا هاشم خراسانى مىگويد : « كتاب سليم كه به ابان سپرده معروف است » « 25 » .
--> ( 19 ) غاية المرام : ص 546 . ( 20 ) بحار الانوار : ج 1 ص 32 و ج 8 قديم ص 198 . ( 21 ) رسالة في كيفية استنباط الاحكام من الآثار في زمن الغيبة ( نسخهء خطى ) : اواخر كتاب . ( 22 ) عبقات الانوار : ج 2 ص 61 . استقصاء الافحام : ج 1 ص 579 . ( 23 ) روضات الجنات : ج 4 ص 67 . ( 24 ) مستدرك الوسائل : ج 3 ص 733 . نفس الرحمن : ص 56 . ( 25 ) منتخب التواريخ : ص 210 .