نزد ما از اختلاف بهتر است ، و دانستهاى كه امت بر رفيق تو استقامت نكردند . موارد اتفاق و اختلاف امت ( 1 ) ابن عباس گفت : من از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : « هيچ امّتى بعد از پيامبرشان اختلاف نكردند مگر آنكه اهل باطل آن بر اهل حق غالب شدند » . اين امّت هم بر مسائل زيادى اجتماع دارند كه در آنها اختلاف و نزاع و تفرّقى ندارند : شهادت به « لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ » و « محمد رسول اللَّه » ، نمازهاى پنجگانه ، زكات واجب ، روزهء ماه رمضان ، حج خانهء خدا ، و چيزهاى بسيارى از اطاعت خداوند . همچنين اتفاق دارند بر حرام بودن شراب و زنا و سرقت و قطع رحم و دروغ و خيانت و امور زيادى از معصيت خداوند . ولى بر سر دو مسأله اختلاف دارند . بر سر يكى از آنها با هم جنگ كرده و متفرّق شدند و به گروههايى تقسيم شدند كه يك ديگر را لعنت مىكنند و از يك ديگر بيزارى مىجويند . و بر سر دومى جنگ نكردهاند و در بارهء آن متفرّق نشدهاند و براى يك ديگر در آن باره وسعت قائل شدهاند ، و آن كتاب خدا و سنت پيامبرش است ، و آنچه مسألهء جديد پيش مىآيد گمان دارند كه در كتاب خدا و سنت پيامبرش وجود ندارد . و امّا آنكه در آن اختلاف كرده و متفرق شدهاند و از يك ديگر بيزارى مىجويند ملك و خلافت است كه امّت گمان كردهاند از اهل بيت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بدان سزاوارترند . راه نجات هنگام اختلاف امّت ( 2 ) هر كس آنچه را كه بين اهل قبله در آن اختلافى نيست بگيرد و علم آنچه بر سر آن اختلاف دارند به خدا بسپارد سلامت مىماند و از آتش نجات پيدا مىكند ، و خداوند در بارهء آنچه از مسائلى كه برايش مشكل شده و در بارهء آن اختلاف است سؤال نمىكند . و هر كس كه خداوند او را موفّق كند و بر او منّت بگذارد و قلب او را نورانى كند و صاحبان امر و اينكه معدن علم كجاست را به او بشناساند و او هم بشناسد ، چنين شخصى