سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )

125

كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )

نسخه‌هاى نوع « ب » و سند ديگرى در اوّل نسخه‌هاى نوع « د » است . در رجال نجاشى و فهرست شيخ طوسى سند ديگرى موجود است . يك سند ديگر در رجال كشى ، و سندى هم در الذريعه است كه رويهم 21 سند مىشود . براى ملاحظهء عين اسناد به بخش دهم اين مقدمه كه مربوط به نسخه‌هاى خطى كتاب سليم است ، و نيز به سر آغاز كتاب سليم مراجعه شود « 2 » . در اينجا فقط توضيحى در بارهء 16 سند نسخه‌هاى نوع « الف » تقديم مىشود : اسناد تا شيخ طوسى به چهار سند متصل مىشود . از شيخ طوسى تا سليم هم به چهار سند مىرسد و حاصل ضرب چهار سند قبل از شيخ طوسى در چهار سند بعد از او شانزده سند مىشود . تحقيقى در بارهء ابان بن ابى عياش از آنجا كه در قسمت اوّل اين مقدمه ، شرح كامل زندگى سليم و ابان گذشت ، در بحث حاضر فقط به ذكر مدارك و نيز چند جهت مهم در بارهء ابان مىپردازيم . قابل توجه اينكه مطالب مربوط به ابان به دو علّت از اهميّت خاصّى برخوردار است : اوّل : ابان اوّلين و تنها ناقل كتاب از مؤلف است ، و اگر امانتدارى و محافظت او نبود اكنون اثرى از اين كتاب بزرگ باقى نمانده بود . دوّم : كسانى كه احوال ابان را مورد بررسى قرار دادهاند آن را بطور كامل بررسى نكردهاند و اكثرا از نسبتهاى نارواى مخالفين به او غافل ماندهاند . البته عدهاى از متأخرين متوجه اين نكته شدهاند . بنا بر اين ضرورت دارد حقايق مربوط به ابان كاملا روشن شود . اسم و نسبت ابان « 3 » اسم و القاب كامل ابان بن ابى عياش در كتب رجال و تاريخ چنين است : شيخ

--> ( 2 ) به ص 138 و 192 از همين كتاب مراجعه شود . ( 3 ) معجم رجال الحديث : ج 1 ص 18 . اعيان الشيعة : ج 5 ص 48 . مناقب ابن مغازلى : ص 212 ح 256 . عيون اخبار الرضا عليه السّلام : ج 1 ص 42 . ميزان الاعتدال : ج 1 ص 10 و 12 . المجروحين ( ابن حبان ) : ج 1 ص 96 . المعارف ( ابن قتيبة ) : ص 239 . امالى شيخ طوسى : ج 2 ص 70 . كتاب حاضر ص 193 و 194 .