سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )
109
كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )
معجزات آن حضرت و علم غيب تلقى مىكند . 7 . امير المؤمنين عليه السّلام يك بار ديگر سخن محمد بن ابى بكر را ، بعد از شهادت او در جواب سليم مورد تأييد قرار مىدهد . 8 . مسألهء كمى سن محمد بن ابى بكر هنگام مرگ پدر بعنوان يك اشكال نه از طرف امير المؤمنين و نه از طرف پسر عمر و نه از طرف سليم مطرح نشده و به او اعتراض نكردهاند ، با آنكه در متن قضيه بودهاند و سن محمد بن ابى بكر و پدرش و خصوصيات زندگى آن دو را مىدانستهاند . از اينجا معلوم است كه سنّ او هنگام مرگ پدر در حدّى بوده كه نقل آن قضايا و گفتگوها با پدر سؤال برانگيز نبوده است ، اضافه بر اينكه سليم با دقت خاصى كه در نقل همهء رواياتش دارد ، در اين حديث بخصوص جزئيّات قضيّه را به صور مختلف از محمد بن ابى بكر سؤال مىكند ولى در بارهء كمى سن او سؤالى مطرح نمىكند ، و خود محمد بن ابى بكر نيز حتّى توضيح و اشارهاى در اين باره ندارد . ب . قرائن و مؤيّدات خارج از اين حديث كه آن را تأييد مىكند : 1 . نسخههاى چهارگانهء كتاب ( الف ، ب ، ج ، د ) در تعداد احاديث و زياده و نقيصهء آن مختلفند ، ولى اين حديث بطور كامل در همهء آنها موجود است . 2 . شيخ صفّار و شيخ صدوق و شيخ مفيد و ثقفى ، اين حديث را با سند به سليم از او نقل كردهاند « 24 » . بنا بر اين معلوم مىشود اين حديث بهر حال از سليم نقل شده و انحصارى به كتاب او ندارد . 3 . در ساير احاديث كتاب سليم ، تصديق اين سخنان محمد بن ابى بكر ديده مىشود كه در حديث 4 دو مورد و در حديث 11 دو مورد و در حديث 19 نيز يك مورد است « 25 » . 4 . در كتب تاريخ و حديث شيعه تأييد قسمتهايى از اين حديث را مىبينيم كه
--> ( 24 ) بصائر الدرجات : ص 372 . علل الشرائع : ج 1 ص 182 . الاختصاص : ص 324 . الكافيه ( شيخ مفيد ) بنقل بحار الانوار : ج 8 قديم ص 199 . الغارات ( ثقفى ) : ج 1 ص 326 . ( 25 ) به ص 232 و 240 و 301 و 304 و 392 همين كتاب مراجعه شود .