سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )
104
كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )
باشد . يعنى « بعدنا » به همان صورت باقى باشد و منشأ اين اشتباه را در اين بدانيم كه بجاى يازده نفر اشتباها دوازده نفر نوشته شده و مقصود راوى همان دوازده امام است كه اعتقاد شيعه است . جهت دوّم : منشأ اشكال بىتوجّهى راويان به عبارت بوده است . به اين معنى كه راوى بطور واضح مىخواسته با ذكر اين حديث امامت دوازده امام عليهم السّلام را اثبات كند ، ولى هنگام اداى مطلب از شكل عبارت پردازى خود غافل شده و متوجّه نشده كه ضمير « ما » با « دوازده نفر » منافات پيدا مىكند . بعبارت ديگر ، راوى اين حديث را فقط براى اثبات دوازده امام عليهم السّلام آورده و اگر كوچكترين احتمالى مىداد كه از كلامش غير اين معنى فهميده مىشود ابتدا خود او در گفتن مطالب توقّف مىكرد . بنا بر اين با هدف اثبات امامت دوازده امام عليهم السّلام فقط جمله را به شكل نامناسبى به كار برده بطورى كه امكان سوء استفاده از آن ايجاد شده است . و باز بعبارت ديگر ، با توجه به اينكه مؤلف كتاب يك نفر معيّن يعنى سليم بن قيس است ، و ناقل آن هم يك نفر معيّن يعنى ابان بن ابى عياش است ، و هر دو از اوّل تا آخر كتاب را در نظر داشتهاند و با آن همه روايات مربوط به دوازده امام عليهم السّلام امكان ندارد در يك مورد خواسته باشند سيزده امام را ثابت كنند ، با توجه به اين مطلب پيداست كه اشكالكننده با حالت عنادى كه به خود گرفته و از يافتن هر اشكالى در كتاب عاجز شده ، در آخرين تلاش خصمانهء خود يك كلمه پيدا كرده و با اين تكلّفات خواسته اشكالى و ضربهاى بر كتاب وارد كند ، و گر نه بىاساس بودن اين اشكال بسيار روشن است . امثال اين مطلب در كتابهاى معتبر ديگر نيز موجود است و هيچ كس در آن كتابها اشكال را بدين صورت مطرح نكرده و نگفته است در آن كتابها حديثى دال بر سيزده امام موجود است زيرا چنين اشكالى به كتابهاى اصيل و معروف شيعه خندهآور است ، و اكثرا در اثر سقط كلمهاى اشتباه در نسخه بردارى بوجود آمده است و با مراجعه به مدارك و متون ديگر بعنوان يك اصلاح كتابتى تلقّى مىشود .