سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )
103
كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )
است : من و برادرم و يازده نفر از فرزندانم » « 14 » . 3 . در حديث 45 از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله نقل كرده كه فرمود : « بدانيد كه خداوند نظرى به اهل زمين كرد و از بين آنان دو نفر را انتخاب كرد : من . . . و ديگرى على بن ابى طالب . . . بدانيد كه خداوند نظر دوّمى كرد و بعد از ما دوازده جانشين از اهل بيتم انتخاب كرد و آنان را يكى پس از ديگرى برگزيدگان امّتم قرار داد » « 15 » . دو عبارت اوّل جاى اشكال نيست چرا كه به تصريح متن حديث ، خود پيامبر صلى اللَّه عليه و آله با دوازده امام عليهم السّلام در نظر گرفته شده است ، كه طبعا سيزده نفر مىشود . بنا بر اين تنها عبارتى كه در كتاب سليم بعنوان دلالت بر سيزده امام بايد مورد بررسى قرار گيرد جملهء سوّم است . خلاصهء اشكال هم به اين نكته منتهى مىشود كه ضمير « نا » ( يعنى ما ) در كلمهء « بعدنا » ( يعنى بعد از ما ) به پيامبر و امير المؤمنين عليهما السّلام بر مىگردد ، و دوازده نفر بعد از ايشان به معناى سيزده امام خواهد بود . با توجه به آنچه تاكنون ذكر شد جواب از اين اشكال در يكى از دو جهت خلاصه مىشود : جهت اوّل : ملاحظهء سابقهء هزار و چهار صد سالهء كتاب و نسخه بردارىهاى مختلف در شهرهاى دور از يك ديگر ، و با توجه به اينكه هيچ گونه تصريحى در اين جمله بر سيزده امام وجود ندارد و تمام اشكال در تغيير عبارت از « بعدى » به « بعدنا » منحصر شده ، و اين كلمه هم از نظر لفظ و هم از نظر معنى قابل اشتباه است ، با در نظر گرفتن همهء اين جهات اطمينان حاصل مىشود كه اين اشتباه يا از خود سليم و يا از راوى و يا از نويسندهء نسخهاى هنگام شنيدن يا نوشتن سر زده است . مؤيد اين مطلب ، استفاده از ضمير « ى » در دنبالهء جمله در كلمهء « اهل بيتى » و « امّتى » است كه نشان مىدهد در « بعدنا » هم ضمير « ى » بوده و اشتباها « نا » نوشته شده است . از سوى ديگر اين احتمال نيز بجاست كه تصحيف و اشتباه در كلمهء « اثنا عشر »
--> ( 14 ) به ص 432 همين كتاب مراجعه شود . ( 15 ) به ص 551 همين كتاب مراجعه شود .