ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

60

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

سر بفرمان نبودند . شبگردانى از سپاه بسوى آنها گسيل داشت و با آنها جنگيدند تا بهزيمت رفتند و مال آنها به غنيمت گرفتند و از محل آنها قمقمه‌هاى خود پر آب كرده روانه شدند تا به « دبولواره » كه با سومنات دو مرحله فاصله داشت رسيدند . اهالى آنجا استوار بجاى مانده بودند به گمان اينكه سومنات جلوگيرى و از آنها دفاع مىكند . يمين الدوله و سپاهش بر آنها چيره شدند ، و مردانشان را كشتند و اموالشان را بغنيمت گرفتند و رو به سومنات جلو رفتند و روز پنجشنبه نيمه ذى قعده به آنجا رسيدند . يمين الدوله در آنجا حص حصينى را به نظر آورد كه بر كنار دريا بنا شده است و امواج دريا به آن ميرسد و مردم بر باروهاى آن دژ محكم ، تماشاى مسلمانان هميكردند و اطمينان داشتند كه معبودشان ريشه آنها برميكند و هلاكشان مىنمايد . نبردى از مسلمانان ديدند كه بمانند آن نديده بودند . باروها را ترك كرده مسلمانان نردبانها نصب نموده و از آنها بالا رفتند و اعلام كلمه اخلاص كرده ، شعار اسلام آشكارا نمودند ، و در اين هنگام جنگ شدت پيدا كرد ، و كار پيكار بزرگ شد و گروهى از هندوان به سومنات روى نهادند و چهره بر خاك ماليدند و طلب يارى از او نمودند . شب فرا رسيد و فريقين دست از جنگ كشيدند . فردا همين كه سپيده صبحگاهان پديد گرديد مسلمانان به حركت درآمدند و جنگيدند و بسيارى از هندوان كشتند و آنها را از داخل شهر به بناى بتكدهء خودشان سومنات براندند . و در درگاه بتكده جنگى شديدتر روى داد . دسته‌اى پس از گروهى داخل بتكده شده و سومنات را در آغوش گرفته ميگريستند و تضرع ميكردند و سپس خارج شده ميجنگيدند تا كشته شوند تا اينكه نابودى همه آنها نزديك شد و عدهء كمى از آنها بجاى ماندند . و خود را به دريا انداخته كه خود را به دو كشتى كه در آنجا بود برسانند . و نجات پيدا كنند مسلمانان آنها را تعقيب كردند بعضى از آن بقيهء السيف كشته و برخى ديگر هم غرق شدند . و اما بتكده كه در آن سومنات جاى داشت و آن جايگاه بر پنجاه و شش پايه بنا شده از چوب ساج و باروكش سرب ، و سومنات عبارت از سنگى بود به طول پنج ذرع