ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
296
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
عراق ( اهل عراق ) در شرق و غرب هم بر او گريست ( گريسته ) . كتاب ( قرآن ) و تنزيل ( وحى منزل ) هم بر او گريست . مصلى ( محل نماز ) و خانه ( كعبه ) و ركن و حجر ( سنگ سياه مقدس ) همه بر او گريستند . چگونه و چرا آسمان بر سر ما فرود نيايد زيرا گفته شد ابو الحسين ( يحيى علوى ) كشته شده . دختران پيغمبر همه اندوه و حزن خود را ظاهر كرده و همه دردناك هستند . اشك آنها روان است . شمشير دشمنان روى او را بريد پدرم فداى آن روى زيبا باد . يحيى در دلم شورى افكند آن شور و گداز تنم را آزار مىدهد . كشتن او قتل على و حسين و وفات پيغمبر را تجديد كرد و به ياد آورد . درود خدا بر آنها باد دوام آن درود تا وقتى خواهد بود كه هر دردناك بگريد و هر داغديده بنالد . بيان قيام و ظهور حسن بن زيد علوى در آن سال حسن بن زيد بن محمد بن اسماعيل بن زيد بن حسن بن حسين بن على بن ابى طالب ( در نسخه اشتباه شده و حتما مولف مىدانست كه حسين فرزند جز على زين العابدين نداشته و بايد بن على بن حسين باشد ما عينا روايت را نقل و تصحيح نموديم كه زيد بن على بن الحسين است ) در طبرستان قيام كرد . سبب ظهور او اين بود كه چون محمد بن عبد اللّه بن طاهر بر يحيى ظفر يافت مستعين ( خليفه ) املاكى به او بخشيد كه در طبرستان واقع شده و بعضى از آنها نزديك مرز ديلمان بود و آن عبارت از كلار و شالوس است . ( كلاردشت و چالوس كنونى كه از قديم به همين نام بود و عرب چون چ ندارد آن را بشين تبديل مىكند ) .