ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

210

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

سعدى را بجاى او بامارت و ايالت آذربايجان منصوب نمود و او با پست سريع السير سفر كرد و رسيد و لشكر كشيد و محمد بن بعيث را در مرند محاصره كرد . چون مدت محاصره به طول كشيد متوكل زيرك ترك را با دويست سوار ترك به يارى او فرستاد و آنها نتوانستند كارى انجام دهند . متوكل عمر بن سيسيل ( در طبرى سلسل ) را با نهصد سوار بمدد آنها فرستاد و باز اين عده نتوانستند كارى پيش ببرد . ناگزير بغاى شرابى را با دو هزار سوار فرستاد . حمدويه و ابن سيسيل بن كال وزيرك ( كه مرند را محاصره كرده بودند ) صد هزار درخت از پيرامون شهر مرند بريده و آنها را مانند تل بر هم نهاده و منجنيق را بر آنها سوار كرده و به شهر مرند بسته بودند . عده منجنيقها بيست عراده بود ابن بعيث ( از درون شهر ) هم مانند همان عدد و منجنيق بر مهاجمين و محاصرين بسته بود بدين سبب قادر بر نزديك شدن و گشودن شهر نبودند . در مدت هشت ماه كه مرند را محاصره كرده بودند عده صد تن از اتباع متوكل كشته و چهار صد تن مجروح شده بودند مانند همان عده هم از مدافعين شهر دچار شده بودند . لشكريان حمدويه و عمر و زيرك صبح و عصر جنگ را ادامه مىدادند . اتباع ابن بعيث هم با كمند و طناب و بند از برج و بارو و ديوار فرود مىآمدند و با نيزه حمله مىكردند و پشت به ديوار مىدادند و از حمله مهاجمين بحصار پناه مىبردند و پايدارى مىكردند . گاهى هم دروازه‌ها را مىگشودند و از شهر خارج مىشدند و نبرد مىكردند و باز مىگشتند . چون بغاى شرابى نزديك مرند شد عيسى بن شيخ را فرستاد او حامل امان نامه براى بزرگان و سران سپاه ابن بعيث بود . براى ابن بعيث هم يك امان جداگانه داده بود كه همه به حكم متوكل تن بدهند و دست از مقاومت و پايدارى بكشند بسيارى از اتباع ابن بعيث امان را قبول كرده تسليم شدند و بعد دروازه‌ها را گشودند و باتباع متوكل راه دادند . سپاهيان متوكل داخل شهر شدند و ابن بعيث از شهر گريخت . گروهى از سپاه او را دنبال كرده گرفتند . سپاهيان كاخ او و خانه اتباع او را غارت كردند بعضى از خانه‌هاى مردم شهر را هم تاراج نمودند و بعد از آن منادى نداى امان عمومى