ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
326
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
پايان مجلد دهم با اين مجلد تاريخ اسلام و ايران تا زمان خلافت مأمون و تسلط كامل ايرانيان بر ممالك اسلام منتهى مىشود و باز يك زمان ديگر كه حاكى افزايش تسلط و اقتدار ايرانيان باشد شروع خواهد شد تا زمان مغول و حمله چنگيز كه در عصر مؤلف واقع شده و متضمن وقايع مختلفه ايران است كه كمتر در جاى ديگر ذكر شده و اين كتاب كامل شامل تاريخ ايران و مبين حال پادشاهان عظيم الشأن خواهد بود اگر عمر باقى باشد با ضعف بصر و بيمارى شديد قلب و پريشانى فكر بترجمه مجلدات ديگر حتى الامكان خواهيم پرداخت . پس از انتشار چند جلد از اقدام به اين كار سخت و پرمشقت پشيمان شديم و از اين حيث متأسف مىباشيم كه چرا خود مستقيما بتأليف يك تاريخ عظيم و مجرد از اوهام اقدام نكرديم كه با تحقيق و تفكيك حق از باطل و راست از دروغ و ترك تعصب دينى و تقليد سلف يك دوره تاريخ حقيقى مبنى بر عقل و حق و صدق تأليف نكرديم و چرا بايد با حفظ امانت و قيد اداء واجب در ترجمه هر چه نوشته شده عينا ترجمه و تقديم خوانندگان بكنيم ولى عمر گذشت و اگر وقت و قدرت بود صرف اين ده مجلد شد كه خود هم باور نمىكرديم قدرت اين كار را داشته باشيم و باز بادامه اين كار تا حد امكان مىپردازيم كه جمع مجلدات تاريخ كامل ابن الاثير بالغ بر چهل مجلد خواهد بود و پس از اين بترجمه كتاب يازدهم خواهيم پرداخت . در اين مجلد فهرست اشخاص و اماكن حذف شده و بجاى آن نامه و پند طاهر