ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
278
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
در ماه ربيع الاول سنه دويست و دوازده لشكر زيادة اللّه به شهر « مازر » در صقليه رسيد . « بلاطه » را كه با فيمى جنگ كرده بود قصد نمودند . در آن هنگام سپاه روم رسيد و با مسلمين جنگ كرد . مسلمين بفيمى و اتباع او دستور دادند كه از ميدان جنگ كناره گيرى كند . جنگ بر شدت خود افزود و پيروزى نصيب مسلمين شد روميان تن بفرار دادند . مسلمين اموال و چهارپايان آنها را بغنيمت بردند . « بلاطه » هم گريخت و به شهر « قلوريه » رفت و در آنجا كشته شد . مسلمين چند قلعه و شهر را گشودند . بقلعه « كراث » هم رسيدند . در آنجا مردم تجمع و تحصن كرده بودند . آنها اسد قاضى ( فرمانده ) را فريب دادند ظاهرا اظهار عجز و ذلت نمودند و آماده پرداخت جزيه شدند به شرط اينكه اسد نزديك نرود . اسد پذيرفت و چند روزى از آنها دور شد . فيمى ( بمسلمين خيانت كرد ) با اهالى محصور در شهر مكاتبه كرد و وعده يارى داد . اهالى شهر خواربار تهيه كردند و آماده دفاع شدند خوددارى كردند و اسد دوباره برگشت و آنها را محاصره نمود . جنگ آغاز شد . اسد لشكريان را دسته دسته به اطراف فرستاد آنها غنايمى بسيار بدست آوردند و چندين آبادى و شهر را گشودند . شهر « سر - قوسه » را هم محاصره كردند . راه دريا و صحرا را بر مردم شهر بستند . در آن هنگام پياپى مدد از افريقا مىرسيد . امير و والى « بلرم » هم مسلمين را تعقيب كرد مسلمين گرداگرد خود خندق كندند و پيرامون خندق هم چند حفره كندند . ( و آنها را پوشانيدند ) سپاه روم بر مسلمين هجوم كرد بسيارى از آنها در آن حفرهها افتادند و كشته شدند . مسلمين هم بر شدت محاصره افزودند و بر مردم شهر « سرقوسه » سخت گرفتند ناگاه كشتىهاى جنگى از « قسطنطنيه » رسيد . مرض و با هم ميان مسلمين شايع گرديد . بسيارى از مسلمين به مرض و با مبتلا و هلاك شدند امير آنها اسد بن فرات ( قاضى ) در گذشت مسلمين بعد از او محمد بن ابى الجوارى را براى امارت خود برگزيدند . چون مسلمين مرض و با و شدت آن را ديدند سپاه روم هم رسيده بود ناگزير سوار كشتىهاى خود شدند كه به وطن باز گردند .