ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
268
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
و هجوم حميد شد . در پيرامون نيل جنگى بسيار سخت رخ داد ابن يقطين گريخت و بسيارى از اتباع او كشته و گرفتار غريق شدند حميد قرى و قصبات پيرامون « كوثى » را غارت كرد . ابن يقطين هم در پيرامون رود صرصر اقامت كرد . عيسى بن محمد بن ابى خالد سپاه خود را شمرد صد و بيست و پنج هزار سوار و پياده بودند . بهر سوارى چهل و بهر پياده بيست درهم داد . بيان حال گروهى كه امر بمعروف مىكردند در آن سال گروهى براى اجراى امر بمعروف و نهى از منكر تجهيز شدند . علت اين بود كه اوباش و تبه كاران و عياران و شاطران پاك مردم را آزار مىدادند و مرتكب كارهاى زشت مىشدند و غارت و راهزنى مىكردند و زنان و پسران را براى عمل شنيع آشكارا مىربودند . زن و فرزند يك خانواده را بعنف مىبردند و مرد خانه قادر بر منع آنها و دفاع از ناموس خود نبود . آنها از اغلب مردم وام يا باج مىگرفتند و كسى نمىتوانست بدانها ندهد . بقرى و قصبات هم مىرفتند و غارت مىكردند و كسى قادر بر دفاع نبود زيرا دولتى در كار نبود بلكه اگر دولتى بود آنها را بغارت وادار مىنمود زيرا خود اوباش حامى دولت وقت بودند . هر كه عبور مىكرد دچار آنها مىشد كه هر چه مىخواستند مىكردند . مردم سخت مبتلا شده بودند . آخرين كارى كه كردند اين بود كه به محل « قطربل » رفتند و در روز روشن آشكار غارت كردند و هر چه در آنجا بود اعم از نقد و كالا و چهارپا و حشم ربودند و علنا در بغداد فروختند . صاحبان مال نزد دولت شكايت كردند و كسى بداد آنها نرسيد اين واقعه در آخر شعبان رخ داد . چون حال بدان منوال شد اهل هر كوى و برزن تجمع كرده نزد پرهيز - كاران و پيشوايان رفته درخواست امر بمعروف و نهى از منكر نمودند دسته دسته نزد يك ديگر رفتند و گفتند . هر محلى يك يا دو تبه كار بيشتر ندارد و فرض ميكنيم در