ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
177
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بيان فتح دمشق گفته شده چون خداوند اهل يرموك ( روميان در ميدان يرموك ) را دچار شكست و فرار نمود . شروع بتقسيم غنايم و دادن نفله ( غنيمت خاصه ) نمودند . اهل واقوصه ( دشتى فراخ در شام كه گريختگان روم در آن جمع شده و مسلمين بر آنها هجوم برده همه را كشتند و چون در تعقيب روميان از ميدان يرموك دور شده بودند هنگام مراجعت بهره خود را دريافت كردند ) مراجعت نمودند . خمس غنايم هم فرستاده شد ( بمدينه ) . پيك و نماينده ( براى بشارت ) پياپى روانه شد ، ابو عبيده ( كه تازه فرمانده شده بود ) بشير بن كعب حميرى را را امير يرموك نموده خود براى تعقيب گريختگان شتاب كرد كه نمىدانست آيا آنها بفرار خود ادامه مىدهند يا باز در يك محل براى جنگ جمع مىشوند او سپاه را تا محل صفر كشيد . خبر رسيد كه روميان در محل فحل جمع شدهاند و نيز خبر ديگر رسيد كه اهل حمص به يارى اهل دمشق شتاب كردهاند او متحير بود كه آيا اول بجنگ روميان فحل كه در اردن بودند بپردازد يا بنبرد اهل دمشق مبادرت كند بعمر نوشت و از او دستور خواست عمر به او فرمان داد كه اول بجنگ اهل دمشق اقدام كند و گفت : سوى دمشق سرازير شويد كه سنگر شام دمشق است و دمشق پايتخت و مركز پادشاه آنهاست در عين حال هم يك عده سوار در قبال روميان فحل قرار دهيد كه آنها را سرگرم و مشغول نبرد