الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
644
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
و اين مذموم و رد است و آيات بسيارى از قرآن در مذمت آن نقل و تفسير كرده است ، و مجلسى ( ره ) پس از نقل آنها گويد : من گويم ، آيات و اخبار در ذم كبر و مدح تواضع بيش از شمار است و شهيد قدس سره گفته : كبر گناه است و اخبار در بارهء آن بسيار است و رسول خدا ( ص ) فرموده : هر كه به اندازه ذرهاى كبر در دلش باشد هرگز به بهشت نمىرود ، گفتند : يا رسول اللَّه ، يكى از ماها دوست دارد كه جامهء او خوب باشد و كارش خوب باشد ، فرمود : خدا زيبا است و زيبا را دوست دارد ولى معنى كبر رد حق و خوار شمردن مردم است . و گفتهاند كبر در درون است و در برون ، كبر درون يك حالت روحى است و كبر برون اعمالى است كه بزرگى را نمايش دهند و كبر درون به همان حالت روحى اطلاق شود و اين اعمال نمايندهء آن است و آن عبارت از اين است كه خود را بالاتر از ديگران داند و به اين نظر از عجب و خود بينى جدا مىشود . كبر بر سه قسم است : 1 - تكبر در برابر خدا كه بدتر از همه است چون تكبّرِ نمرود و فرعون . 2 - تكبر بر رسولان و امامان ( ع ) چنان كه گفتند : « آيا به بشرى چون خود بگرويم ، اگر از بشرى چون خود فرمان بريد زيانكاريد ، گفتند چرا فرشتهها بر ما نازل نشوند يا خود پروردگار را نبينيم ، در ذات خود سر بزرگى كردند و سركشى بزرگى نمودند - و اين هم قريب به همان اول است گرچه از آن كمتر است . 3 - تكبر به بندههاى خدا به اينكه خود را بزرگ شمارد و ديگر آن را كوچك شمارد و بر خود هموار نكند كه از آنها بپذيرد و با آنها همكارى كند ، و سبب كبر دينى و يا دنيوى است به اين شرح : 1 - علم و دانش و كبر چه زود در دانشمندان رخنه كند ، از اين جهت