گذشت . و گفته شده است كه مقصود از حق ظاهر شريعت است و از حقيقت باطن آن و غايت و سرانجام آن . باب تفكّر ابواب كتاب كفر و ايمان تا اينجا در موضوع قسم يكم از چهار قسم مندرج در آن بود كه در آغاز بدان اشاره شد و آن راجع به پيدايش اسلام و ايمان بود كه اين ابواب گذشته از ريشه‌بندى ايمان بحث كرد و آن را از عالم ذرات ريشه‌بندى نمود تا به بيان پيدايش آن از جعل و قرار پيغمبر و قرآن منتقل شد و در ضمن حقيقت آن و درجات آن و صفات آن را شرح داد ، و از اينجا شروع مىشود به قسم دوم كه راجع به اخلاق و صفات عاليه نفسانيه است . از مجلسى ( ره ) - « التفكر يدعو الى البر » تفكر وارد در اين حديث شامل همهء اقسام انديشه‌هاى درست است كه ما به آنها اشاره كرديم چون تفكر در بزرگوارى خدا كه دعوت مىكند به ترس از او و اطاعت او ، و چون تفكر در فناء دنيا و لذت‌هاى آن كه دعوت مىكند به ترك آن و كناره‌گيرى از آن و چون تفكر در سرانجام مردمان خوبى كه درگذشته‌اند كه دعوت مىكند به پيروى از آثار و كردار آنها كه سبب اين سرانجام خوب شده ، و چون تفكر در عاقبت كار مجرمان كه سبب مىشود براى اجتناب از اطوار و بدكردارى آنان و در عيوب نفس و آفات آن كه سبب مىشود براى توجه به اصلاح آن و چون تفكر در اسرار عبادت و هدف‌هاى آن كه سبب مىشود براى كوشش در تكميل و رفع نقص و كاستى آن و فكر در درجات