الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
818
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
زمانى در بارهء پرستش بُتها و طاغوتها نازل شده كه در آن زمانه بيشتر مردم بُت پرست و مجسَّمه پرست بودند ( براى عدول آنها از دليل عقل و نقل كه دلالت بر بطلان آن بُتها داشته و دلالت بر وجوب طاعت پيغمبر مىكرده كه از عبادت آنها غدقن مىفرموده است ) . همچنان مضمون اين آيات جارى است در مردمى كه طاعت امامان بر حق را واگذارده و پيشوايان ناحق را به جاى آنان گماشتهاند و از آنها فرمان مىبرند زيرا از عقل و نقل رو برتافته و پيروى از هوى و هوس كردهاند و از نصوص پيغمبر اسلام بگذرند و به اين حاكمان ناحق پيوندند براى اينكه دورانشان طولانى است گويا اصل اين بيان نهى از بُتپرستى باشد و ظاهر آيات مثلى است در بارهء آنها ، پس اين آيات كريمه به تمام معنى دلالت دارند بر بطلان عبادت بُتها و طاعت سركشان و طواغيت و پيروى نكردن از پيغمبر ( ص ) و به التزام دلالت دارند بر بطلان رهبران ضلالت و ترك پيروى از امامان بر حق و اينها مثلهائى باشند كه در موارد خود تا روز قيامت صدق كنند . و بنا بر اين ظاهراً اكثر آيات قرآن ضرب المثل است و باطن آن مقصود از نزول قرآن است چنانچه خداوند سبحان فرمايد : « خدا براى مردم مثلها مىزند تا شايد بينديشند » و با اين شرحى كه ما بيان كرديم لازم نيست سائر آيات وارده در اين سياق بر اين بطن صدق كند و بسا به فكر خود فشار آورده و گفتهاند در تفسير آيهء : « أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثى » آيا براى شما پسر آيد و براى او دختر - ( كه در سياق اين آيات است ) كه اين استفهام دلالت بر انكار دارد و طرف خطاب اين آيه از نظر بطن آن همان منافقانى هستند كه در خانهء كعبه با هم پيمان بستند و به اين استناد كردند كه محمد ابتر است و بلا عقب ، زيرا پسر دختر پسر نيست و خدا آنها را در اينجا تكذيب كرد و در سورهء كوثر هم فرمود : « به راستى بد خواه تو است كه ابتر و بلا عقب است » .