الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
730
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
يك مادر مهربانند و مىتوان گفت پس از دوستى به خود ، دوستى و مهرى از مادر نسبت به فرزند عميقتر و آتشينتر نيست و بدين جهت براى ازواجِ طاهره دوستى درجهء دوم را به حدّ كامل بيان كرده . چنانچه در جاى ديگر مىفرمايد ( 129 سوره توبه ) : « هر آينه براى شما آمد رسولى از خودتان كه بر او ناگوار است رنج كشيدن شما ، بر شما حرص مىخورد ، به مؤمنان بسيار دل سوز و بسيار مهربان است » . در اين صورت اين عبارت يك معناى اخلاقى بسيار عالى و آسمانى دارد ولى حكمى و حقّى از آن استفاده نمىشود و صرف گزارش از يك واقعيتى است كه لوازم اخلاقى دارد . 2 - به قصد بيان حكم و وظيفه از نظر حقوقى به منظور تعهدات و انشاء حقّى در زمينههاى بلا حق و بىمسئوليت از نظر افراد ، مانند حال مرگ كه فردِ فاقد هر حق و مسئوليتى است يا حال عجز از انجام وظيفه و تعهد كه زمينهء سلب مسئوليت فرد است . و به عبارت ديگر جعل حقوق و تعهداتى كه به هيچ وجه با حقوق و تعهدات مقرره و ثابتهء خود فرد مزاحمت و مخالفتى نداشته باشد ، طبق توجيه و تطبيقى كه امام صادق از اين عبارت در اين روايت فرموده است كه مى است ، زيرا تبعيت و پيروى از اسلام و پيغمبر را وسيلهء كافى براى آسودگى خود از نظر زندگى خود و عيال خود تشخيص دادهاند . بنا بر اين اصل رشتهء سخن به اينجا مىكشد كه پيغمبر و امام با چه اعتبارى اين مسئوليت اجتماعى مهم را به عهده شناختهاند پرداخت وام هر بدهكار ، كفالت ايتام هر در گذشته ، ادارهء امور پهناور و مختلفى كه مسئولى ندارد و . . و . . كار بسيار دشوار و نياز به بودجهء فراوان و سرشار دارد ، و اين امورى كه با همهء اين تشكيلات وسيع و دقيق و دامنهدار امروز در دولتهاى پيشرو و مترقّى كه امورى كه زمامداران و پيشوايان را شكسته و آنها را به