اگر مقصود بداء باشد و بداء در اين مورد معنى داشته باشد چرا به خود همان لفظ بداء تعبير نشده و تعبير از يك حقيقت آن هم در مقام تعليم عمومى به لفظ كذب بسى زشت و ناهنجار است ، و باز اگر گفته مىشد اين كذب است و كذب مصلحت آميز است باز مطلب روشن‌تر بود گر چه كذب مصلحت آميز هم در اين مورد معنى ندارد و موضوع تقيه هم در اينجا تطبيق نمىشود ، زيرا پس از تسليم به وجود امام غائب و اظهار عقيده به ظهور آن حضرت ديگر در تعيين وقت چه تقيه‌اى فرض مىشود ، و به هر حال اين تعبير بسيار مبهم و ناروا است . و امام موارد اعتراض در كلام شيخ الطائفه بسيار است و از آن جمله خلط اخبار بداء به اخبار وارده در اين باب و درج اين اخبار در موضوع كلى بداء ، و ما در باب بداء بيان كرديم كه بدا در مقام علم ذاتى است و ربطى به اين گونه موارد ندارد و در ضمن شرح خبر اول باب بيان كرديم كه موعدهاى مذكوره در اين اخبار بررسى اوضاع اجتماعى بشر و زمينه‌سنجى تكامل خرد و دانش اخلاق بشر است براى تشكيل يك حكومت عادله و تحمل آن زيرا تا بشريت در يك سطح تعقل و دانش عمومى عدالت خواه و عدالت پسند در نيايد ، تشكيل حكومت عادلهء بشرى در سراسر جهان به رهبرى امام قائم عجل اللَّه فرجه ميسر نيست ، زيرا عقده يا فرضيهء ظهور امام قائم قلب ماهيت بشرى به ماهيت فرشته‌اى و غريزهء خلقى اطاعت و ترك گناه نيست ، فرضيهء جبر مطلق و كنترل همهء افراد ( اگر امكان داشته باشد ) نيست بلكه مقصود تشكيل يك اجتماع بشرى عادله بر اساس اختيار و آزادى است و اين امر با تكامل كلى و عمومى خرد و دانش بشرى ميسر است و راه آن پرورش و آموزش معنوى و مؤثر در روحيه بشر است كه بىترديد اصلاح وضع اقتصادى بشر مقدمهء لازم و حتمى آن است . بىترديد تشكيلات پاك و بىزائدهء اسلام و قرآن به طورى كه