5 - تبديل يك هشتم به يك نهم ( 1 ) حضرت امير - عليه السلام - بر منبر خطبه مىخواند ، مردى از آن حضرت - عليه السلام - پرسيد ؛ شخصى وفات كرده و زنى و پدر و مادرى و دو دختر از خود بر جاى نهاده ، سهم زن چقدر مىشود ؟ حضرت فرمود : يك هشتم او به يك نهم مبدّل گرديد . و اين مسأله به « مسألهء منبريه » شهرت يافت . ( سروى ) در بيان تبديل يك هشتم به يك نهم مىگويد : سهم پدر و مادر ، يك سوم است و سهم دو دختر دو سوم و سهم زن يك هشتم . و روشن است كه در اين صورت فرض مسأله از واحد صحيح زيادتر بوده ، بنابراين مخرج از روى 27 تقسيم مىگردد و به ترتيب 3 از 27 براى زن ، و 16 از 27 براى دو دختر و 8 از 27 براى پدر و مادر بطور مساوى « 1 » . « 2 » 6 - مسألهء ديناريه ( 2 ) زنى نزد حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - آمده و در حالى كه آن حضرت يك پاى مبارك را در ميان ركاب اسب گذارده بود مسألهء خود را چنين شرح داد : برادرم

--> ( 1 ) - مناقب ، سروى ، ج 2 ، ص 268 . ( 2 ) - توضيح : چون فرض مسأله 8 / 1 از واحد صحيح زيادتر شده پس از هر سهمى به نسبت كاسته گرديده و مخرج از روى 27 تقسيم شده ، و در نتيجه سهم زن 27 / 1 از 8 / 1 كم شده و به 9 / 1 تبديل يافته و سهم پدر و مادر 27 / 1 و سهم دو دختر 27 / 2 كم شده و به ترتيب به 27 / 8 و 27 / 16 مبدل شده‌اند ( مترجم ) . و روشن است كه پاسخ مسأله طبق عقيدهء عامه داده شده بر مبناى « عول » ( يعنى زيادى سهام از اصل تركه و وارد ساختن نقص بر تمام ورثه ) . و چون « عول » در مذهب شيعه صحيح نيست از اين جهت ابن شهر آشوب در ذيل روايت گفته كه پاسخ آن حضرت يا بطور استفهام بوده نه حكمى جزمى ، يا بنا به گفتهء خلفاى سابق بوده ( از جهت تقيه ) ، و يا اينكه سائل ، پاسخ مسأله را طبق رأى كسانى خواسته كه قائل به « عول » بوده‌اند . ( مؤلف ) .