آفرينش وصفوت خاندان دانش وبينش ، رسول خداى محمّد مختار صلّى اللّه عليه وآله وسلم وأولاد اطياب أطهار عليه السلام أو بودند كه در أقامت شرع مبين وتأسيس مباني دين واعلاى كلمهء حق واملاى لاء مطلق « 1 » جان عزيز بر كف ، پيكان بلا ومحن را مجنّ « 2 » وهدف شدند ودر بذل نفوس وأرواح ، وقعات « 3 » سيوف ورماح « 4 » را وقع ننهادند ودر موقف فنا ونيستى جانبازى وپيش‌ايستى « 5 » گزيدند . لهم نفوس على الرّمضاء مهملة * وأنفس في جوار اللّه يقريها « 6 » كأنّ قاصدها بالضرّ نافعها * وانّ قاتلها بالسيف محييها « 7 » ( عليهم صلوات اللّه وسلامه وأفضاله واكرامه ما لاحت الشعرى « 8 » العبور وناحت الثكلى على القبور ) چون عهدي دراز بر تلفيق بدايع وتعليق وقايع روزگار همايون پادشاه جهان خداوند منصور ناصر الدين شاه قاجار - خلّد اللّه ملكه « 9 » - برآمد ونقد عمر ووقت عزيز مستغرق اين خدمت بزرگ ومهم جليل گشت وبىسابقت الفتى ويا عارضت وحشتي « 10 » در ستايش اين ويا نكوهش آن نامه‌ها ساخته آمد وفصلها پرداخته گشت وبر اين نسق ، روزگار عيش وعهد طراوت بگذشت ودر فاتحت عمر وآغاز نشاط در سواد مظلم شباب ، بياض روشن كهولت بردميد وبر هر دو گونهء روى ، موى سپيد

--> ( 1 ) . كناية از كلمهء توحيد است . ( 2 ) . سپر ( 3 ) . ضربات ( 4 ) . جمع رمح : نيزه ( 5 ) . پايدارى ( 6 ) . آنها را تن‌هايى است بر ريگزار تفتيده رها شده وجانهايى در جوار خدا وبر خوان ضيافت‌اش . ( 7 ) . گويا آسيب رسانندهء أو ، سود رسانندهء اوست وكشندهء أو با شمشير ، زنده‌كنندهء أو . ( 8 ) . شعريين : دو ستاره است شامي ويماني ؛ يكى را عبور گويند وديگرى را غميصاء وچنان دانند كه شعراى عبور قطع مجره كرده است وعبور ناميده شده است . وگويند عبورش از آن گفته‌اند كه چون طلوع كند ، چنان نمايد كه بر آهنگ گريستن است . ( مؤلف ) . ( 9 ) . در نسخهء خطى تحرير 1283 موجود در كاخ گلستان اسم « ناصر الدين شاه » تحرير نشده ! ( 10 ) . نگرانى ، بيم واندوه