طرز تفكر برخى از دانشمندان اين طرز تفكر به محافل علمى برخى از دانشمندان مصر راه يافت و بيش از همه تحت تأثير اين گونه طرز تفكر ( البته با تغييرهاى خاصى ) واقع شدند . از اين‌رو ، در تفسير و تحليل مسائل تاريخى و علمى ، از اين روش پيروى كردند و اين گروه قبل از همه ، با افكار دانشمندان مغرب زمين آشنا شدند و بخشى از افكار غربى را از اين طريق به كشورهاى اسلامى سرازير كردند . بعضى از آنان ، راهى را برگزيده‌اند كه هم مىخواهند به قرآن مجيد و احاديث قطعى احترام بگذارند و هم نظر دانشمندان طبيعى را به خود جلب نمايند و يا لا اقل نمىخواهند نظريه‌اى برگزينند كه نمىتوان آن را با قوانين علوم طبيعى تفسير كرد . اين گروه مىبينند كه قرآن مجيد ، بيانگر يك رشته معجزاتى است كه هرگز نمىتوان با علوم عادى آن‌ها را تفسير كرد ، زيرا علم نمىتواند رابطهء چوب را با « اژدها » شدن به دست آورد . از طرف ديگر ، پذيرش نظريه‌اى كه با ابزار علمى ( حس و تجربه ) نمىتوان آن را اثبات كرد ، براى آنان بسيار سنگين بود . بر اثر اين دو عامل و كشمكش عقيده و علم ، راهى را برگزيدند تا به گونه‌اى به اين جدال خاتمه بخشند : هم ظواهر قرآن و احاديث قطعى را حفظ كنند و هم بر خلاف قوانين علمى سخن نگويند . و آن اين كه تمام معجزه‌ها و كارهاى خارق العادهء پيامبران را ، با موازين علوم روز توجيه كنند كه به صورت يك امر طبيعى جلوه نمايد ؛ در اين صورت احترام قرآن و احاديث قطعى را حفظ كرده‌اند و هم بر خلاف علم سخن نگفته‌اند . ما به عنوان نمونه ، در اينجا توجيهى را مىآوريم كه دانشمند معروف مصر ، « محمد عبده » براى سرگذشت اصحاب فيل مطرح كرده است . پرندگانى از جنس پشه يا مگس بيمارى آبله و حصبه را با خاك‌هاى متحجر در ميان سربازان ابرهه پخش كردند . مقصود از بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ « 1 » گل‌هاى متحجر

--> ( 1 ) . در آيهء قرآن : تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ « فيل ( 105 ) آيه 4 » .