أحمد بن أعثم الكوفي ( مترجم : مستوفى )

37

الفتوح ( فارسي )

( 1 ) است فتح روزى و معين در ظفر و فيروزى . حالى هم زياد بن لبيد اين كار را نيك كفايت كند . پس ، چهار هزار سوار از مهاجر و انصار نامزد زياد فرمود و او را به تدارك اهل حضرموت و قبايل كنده روان ساخت . زياد بر حكم اشارت صدّيق با لشكر روان شد و آمد . چون در ميان مردم خبر متواتر گشت كه لشكر اسلام نزديك شده و در اكناف و نواحى نزول كردند ، در هول و هراس در افتادند و سخن به مگر و ليت در افگندند . پس ، لشگر اسلام سركشان را شمشير در نهادند و جملگى اموال و مواشى آنچه يافتند در هم آوردند . چون اين خبر به قبايل سكاسك و حجون رسيد جاى گريز نيافتند . شب برنشستند و نزد زياد آمدند . توبرهء زارى در گردن افگنده و انبان عبوديّت بر دوش نهاده . زياد ايشان را امان داد و به مدد و يارى مسلمانان خواند و از آنجا به قبيلهء بنى هند آمد . ناگاه ، چون قضا به سر ايشان فرود آمد و مردان كفّار را بكشت و زنان و فرزندانشان را برده گرفت . همچنين به هر قبيله كه مىرسيد گردن‌كشان را شمشير مىنهاد و متابعان را زينهار مىداد [ 15 الف ] تا قصد قبيلهء بنى حجر كرد كه ايشان اكابر ديار حضرموت بودند . شبيخون بر سر ايشان فرود آمد . ايشان جماعتى با زياد بر آويختند و آخر الامر بگريختند . لشكر اسلام غنيمت درهم آوردند و زنان و كودكان ايشان را برده گرفتند . از آنجا به قبيلهء بنى حمر روى آوردند . ايشان به صلابت و جلادت معروف بودند و به قوّت و شوكت مشهور . خبر آمدن زياد چون بديشان رسيد سلاحها برداشتند و خروش از عيّوق بگذاشتند و چون شير مرغزار قصد كارزار كردند و در يكدم بيست مرد مسلمان را شهيد گردانيدند و از ايشان پيرى در خانه‌اى كشته شد و هم در پايان كار تاب مقاومت نياوردند و به يك بار عزيمت هزيمت كردند و اموال و اولاد و ذخيره و زاد بگذاشتند . لشكر اسلام غنيمتها را گرد آوردند و بدين فتوح شكرها كردند . چون اين خبر به اشعث بن قيس رسيد كه زياد بن لبيد با آن قبايل چه معامله كرد كف بر دهان آورد و گفت تا بنى اعمام او مستعدّ كارزار شوند . پس ، جماعتى از خويشان خود را از بنى مرّه ، عدىّ ، و جبيله جمع آورد و روى به حرب زياد نهاد . از مردان كار هزار سوار بر او جمع آمدند . با زياد چهار هزار مرد از مهاجر و انصار بودند و پانصد نفر از سكاسك و حجون همراه داشت . چون به در شهر بريم ( 47 ) كه از امّهات بلاد حضرموت است ، به هم رسيدند جنگ را ساختند و يك ساعت به هم تاختند . هزيمت بر لشكر اسلام آمد و سيصد و نه مسلمان درجهء شهادت يافتند . ديگران به روى