أحمد بن أعثم الكوفي ( مترجم : مستوفى )
مقدمه 30
الفتوح ( فارسي )
( 1 ) عبارتهاى فصيح آن ، چه در تعريفات و چه در توضيحات و ذكر نكات و داستانها ، چنان آمده است كه نه مىتوان بدون اخلال مطلب چيزى از آن كاست و نه مىتوان با افزودن عبارتى بر وضوح مطلب افزود ؛ به عبارت ديگر ، مترجم در ارائهء متن به خوبى توانسته است از خطر « اطناب مملّ و ايجاز مخلّ » بدور باشد . اشتمال ترجمهء كتاب الفتوح بر واژهها ، تعبيرات ، تركيبات ، و ضرب المثلهاى فصيح فارسى ، آن را به صورت گنجينهاى سرشار از گرانبهاترين گوهرهاى درياى بيكران زبان و ادب فارسى در آورده است . نمونهاى چند از هر كدام تقديم مىشود . تركيبات بكر : به گساريدن مى مشغول شدن ميگسارى كردن . جامكى كردن جيرهبندى كردن . سخن به پاى بردن صحبت را به پايان بردن . صندوقى خورد [ خرد ] طولانى صندوقى نسبتا بزرگ . تو را تنبيهى افتد متنبه شوى . به طريق سويّت مقاسمت كردن تقسيم غنايم به نسبت مساوى . در بندان دادن محاصره كردن . مرد خواستن هماورد طلبيدن . طايفهاى كه از ايشان مستغنى نتوانى بود افرادى كه به وجودشان محتاج هستى . و واژههاى بكر : خرماستان نخلستان . مرچال مورچال ، نقبهايى كه دور حصارها بكنند . ضرب المثلها : آهن سرد كوبيدن .