أحمد بن أعثم الكوفي ( مترجم : مستوفى )

217

الفتوح ( فارسي )

( 1 ) نهادند . ابو موسى تعبيه راست كرده ، ميمنه به جرير بن عبد اللّه بجلىّ ، ميسره به نعمان بن مقرّن مزنى ، و جناح به براء بن عازب [ 233 ] سپرد و عمّار ياسر را بر سواران امير كرد و حذيفة اليمان را بر پيادگان سردار گردانيد . بر اين تعبيه روى به شهر تستره آورده ، هرمزان بن نوشيروان عادل از تستر بيرون آمده در كمال آراستگى با اساوره ، و سپهسالاران و مرزبانان از چپ و راست او مىآمدند با سپاهى بسيار . مردى از مسلمانان چون اين كوكبه و تعبيه بديد گفت : أللهمّ إنّك تعلم إنّى احبّ لقائك و ابغض أعداءك فانصرنا عليهم و اقبضني إليك ، إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . معنى چنين باشد كه بار خدايا تو مىدانى كه من ديدار تو را دوست مىدارم و دشمنان تو را دشمن مىدارم ، ما را بر ايشان نصرت ده و مرا بگير به سوى خويش ، يعنى شهادت روزى من كن . اين سخن بگفت و بر اهل تستر حمله كرد و چند نفر از ايشان بكشت و در ميدان بايستاد و شعرى بخواند و پيغامبر ( ص ) و دوستان آن حضرت و دين اسلام را بستود و ديگر باره حمله كرد و مىكشت تا كشته شد - رحمة اللّه عليه . پس ، لشكرها به هم در آمده و يك ساعت جنگ كردند . سردارى از فرس ، نام او مردانشاه [ 234 ] ، با هزار سوار از ابطال لشكر و مبارزان سپاه بر دست چپ لشكر حمله كردند . دست چپ لشكر كوفه آن روز با بنو بكر بن وايل و جماعتى از اهل كنده بود . چون ديدند كه آن سپهسالاران بر آن شكل حمله كرده ، پاره‌اى پشت دادند ، چنانچه مردانشاه را در ايشان طمع افتاد و خويشتن را در ميان ايشان در انداخت . بنو بكر و اهل كنده بازگشتند و بر ايشان حمله كردند . ايشان را مىتاختند و مىكشتند تا در حصار كردند . [ 89 الف ] ديگر روز ابو موسى تعبيهء لشكر هم بر آن منوال ساخته گردانيد و ميمنه و ميسره و قلب و جناح راست كرده ، روى به شهر تستر آورد . هرمزان از شهر بيرون آمد با شوكتى تمام و ابّهتى عظيم ، بر ميمنهء او سپهسالارى بود از سپهسالاران يزدجرد ، نام او مهريار [ 235 ] ، با ده هزار سوار ، سردارى ديگر از شهر رى ، نام او شيردهان ، با ده هزار سوار از عظما و بزرگان ، جناح او سرهنگى داشت ، نام او پرويز ، با چهار هزار سوار ، در پيش او ملكى بود از ملوك اهواز ، نام او خورشيد بن بهرام [ 236 ] ، با ده هزار سوار كه جز

--> [ ( 233 ) ] چ : براء بن عارب . [ ( 234 ) ] ل : مروانشاه . [ ( 235 ) ] چ . ت ل : مهربان . [ ( 236 ) ] ل : « بن بهرام » حذف شده است .