( 1 ) خود براى روز بيمارى و درماندگى توشه برگيرد . گويد موسى بن اسماعيل ، از ابو هلال ما را خبر داد و گفت مىگفته است * در خانه قتاده بودم ، خبر آوردند كه حسن بصرى در گذشت . من گفتم : او در دانش غوطه‌يى خورد . قتاده گفت : نه به خدا سوگند كه حسن در دانش پايدارى كرد و عصاره دانش را گرفت و از آن سخت بهره‌مند شد . به خدا سوگند كسى جز خارجى و حرورى حسن را دشمن نمىدارد . گويد موسى بن اسماعيل ، از گفتهء سهل بن حصين بن مسلم باهلى ما را خبر داد كه مىگفته است * كسى را پيش عبد اللّه پسر حسن بصرى فرستادم و پيام دادم كتابهاى پدرت را براى من بفرست . عبد اللّه پيام فرستاد كه چون بيمارى پدرم سنگين شد ، به من گفت كتابهاى مرا جمع كن و پيش من بياور . ما كه نمىدانستيم با آنها چه خواهد كرد ، كتاب‌ها را جمع كرد و پيش او بردم . حسن به خدمتكار گفت تنور را روشن كن و سپس دستور داد همهء آنها را جز يك صحيفه را سوزاندند . عبد اللّه همان يك صحيفه را براى من فرستاد ، پس از مدتى كه عبد اللّه را ديدم خودش هم براى من همانگونه كه فرستاده‌ام خبر آورده بود بيان كرد . گويد معلى بن اسد ما را ، از گفتهء عبد المؤمن پدر عبيدة خبر داد كه مىگفته است * شنيدم مردى از حسن بصرى پرسيد : اى ابو سعيد هيچ گاه در جنگى شركت كرده‌اى و به جهاد رفته‌اى ؟ گفت : آرى در جنگ كابل همراه عبد الرحمان بن سمره شركت كرده‌ام . « 1 » گويد مسلم بن ابراهيم ، از حماد بن سلمه ، از حميد ما را خبر داد كه مىگفته است * حسن فقط دو بار حج گزارد يكى در جوانى خود و يكى در آخر عمر . گويد احمد بن محمد بن وليد ازرقى ، از عبد الرحمان بن ابى رجال ، از عمر وابستهء غفره ما را خبر داد كه مىگفته است * قدرى مذهب‌ها خود را به حسن بصرى مىبستند و سخنان نادرستى از او به سود خود نقل مىكردند و حال آنكه عقيده و سخن حسن بصرى مخالف راى و گفتهء ايشان بود . حسن مىگفت : اى پسر آدم ! هيچ كس را در قبال خشم خدا خشنود مكن و مپسند ، و در كارى كه سركشى از فرمان خداوند است هيچ كس را اطاعت مكن ، و در قبال فضيلت خدا كسى را ستايش مكن و در چيزى كه خداوند آن را براى تو پيش نياورده است كسى را سرزنش مكن ، و هر كس مىپندارد كه با آزمندى مىتواند به

--> ( 1 ) سيد احمد زينى دحلان در فتوحات الاسلاميه ، ج 1 ، ص 156 مىنويسد كه حسن بصرى دبير ربيع بن زياد حارثى و در فتح سجستان و كابل حاضر بوده است .