ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
353
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) جرّاح از مكه به مدينه هجرت كرد در خانهء كلثوم بن هدم منزل كرد . واقدى از موسى بن محمد بن ابراهيم ، از پدرش نقل مىكند * پيامبر ( ص ) ميان ابو عبيده و محمد بن مسلمه يا ميان او و سالم مولى ابو حذيفه عقد برادرى بست ، ابو عبيده در جنگهاى بدر و احد شركت داشت و در احد هنگامى كه مردم گريختند و پشت به جنگ كردند او همراه رسول خدا پايدارى كرد . واقدى از اسحاق بن يحيى ، از عيسى بن طلحه ، از عايشه نقل مىكند كه مىگفته است * از ابو بكر شنيدم مىگفت : روز احد هنگامى كه به پيامبر ( ص ) سنگ زدند و دو حلقه از مغفر در گونهء آن حضرت فرو شد ، من شتابان به سوى ايشان دويدم و همان دم ديدم كسى هم از سوى مشرق چنان شتابان مىآيد كه گويى پرواز مىكند . گفتم خدايا اين هم از افراد مطيع باشد و چون هر دو با هم به حضور رسول خدا رسيديم . ديدم ابو عبيدة بن جراح است . او بر من پيشى گرفت و گفت : اى ابو بكر تو را به خدا سوگند مىدهم كه مرا رها كنى تا اين دو حلقه را از گونهء رسول خدا ( ص ) بيرون آورم . ابو بكر مىگويد : چنان كردم ، او يكى از آن حلقهها را با يك دندان خود گرفت و چنان كشيد كه حلقه بيرون آمد و آن دندانش هم كنده شد و به پشت بر زمين افتاد . برخاست و با دندان ديگرى حلقه ديگر را بيرون كشيد كه آن دندانش هم به همان ترتيب كنده شد و دو دندان پيشين او افتاد و معروف به اثرم شد . گويند ، ابو عبيده در جنگ خندق و تمام جنگهاى ديگر همراه لشكر رسول خدا ( ص ) بود و از ياران بلند مرتبه بود و رسول ( ص ) او را همراه چهل پياده به ذو القصه مأمور فرمود . [ 1 ] واقدى از داود بن قيس و مالك بن انس نقل مىكند كه مىگفتهاند * پيامبر ( ص ) ابو عبيدة بن جراح را به سرپرستى سيصد تن از مهاجران و انصار به سريهاى سوى قبيلهاى از جهينه در ساحل درياى احمر گسيل فرمود كه همان سريه خبط است . [ 2 ] كثير بن هشام از هشام دستوايى ، از ابو زبير ، از جابر نقل مىكند كه مىگفته است پيامبر ( ص ) ما را كه سيصد و ده و چند تن بوديم به سرپرستى ابو عبيده به سريهاى اعزام فرمود و جوالى خرما همراه ما كرد . نخست ابو عبيده از آن خرما به هر يك از ما مشتى مىداد و چون نزديك به تمام شدن رسيد به هر يك از ما روزانه يك خرما مىداد و چون تمام شد ناچار با گوشه كمانهاى خود خاربنها را بيرون مىكشيديم و بيخ ريشه آن را
--> [ 1 ، 2 ] . براى اطلاع بيشتر از هر دو مأموريت ابو عبيدة ، رك : واقدى ، مغازى ، ج 2 ، چاپ مارسدون جونس ، 1966 ميلادى ، صفحات 552 و 774 . - م .