ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
37
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) گروهى را دستورى داد . [ 1 ] پس آن گاه خورشيد غروب كرد و بلال اذان نماز مغرب گفت و پيامبر ( ص ) با اصحاب خود نماز گزارد و در همان محل شيخين شب را به صبح آورد و در محلهء بنى نجّار فرود آمد . آن شب محمد بن مسلمة با پنجاه مرد پاسدارى مىكرد و گرد لشكر مىگشتند . مشركان پيامبر ( ص ) را مىديدند كه كجا فرود مىآمد و از كجا به راه افتاد ، آنان هم جمع شدند و براى پاسدارى خود عكرمة بن ابو جهل را با گروهى از سواران بداشتند . پيامبر ( ص ) نزديك صبح روى در راه نهاد و ابو حثمة حارثى راهنمايى را بر عهده داشت و چون به احد و همان جا كه امروز پل واقع است ، رسيد وقت نماز صبح بود ، بلال را فرمود تا اذان و اقامه بگويد - و در آن هنگام پيامبر ( ص ) مشركان را مىديد - و با ياران خود در صفهاى مرتب نماز صبح گزارد . و در اين هنگام عبد اللّه بن ابىّ با بخشى از لشكر بازگرديد ، و همچون شتر مرغ ، گردن افراشته در پيشاپيش آنان مىرفت و مىگفت : محمد ( ص ) از رأى من سرپيچيد اما رأى نوجوانان و نابخردان را در پذيرفت و سيصد تن با او بازگرديدند و پيامبر ( ص ) با هفتصد تن ماند . گذشته بر اسب پيامبر ، اسب ابو بردة ابن نيار هم در اختيار بود . رسول خدا ( ص ) دو زره و كلاهخود و مغفر داشت و پاى پياده سپاه خود را آراست و براى آن ميمنه و ميسره معلوم داشت ، كوه احد را پشت سر قرار داد و مدينه را فراروى خود نهاد . عينين را ، كوهى در ناحيهء قنات ، در سمت چپ خود گذارد و پنجاه تن از تيراندازان را بر آن جا بداشت و عبد اللّه بن جبير را سردار آنان كرد و به آنان فرمود : از جاى خود تكان نخوريد و ما را از پشت سر پشتيبان باشيد . اگر ديديد به جمع آورى غنيمت پرداختيم پيش ما نياييد و اگر ديديد ما كشته مىشويم باز هم ما را يارى ندهيد و همين جا پاى بداريد . مشركان نيز صفهاى خود را آراستند و بر ميمنهء سپاه خود خالد بن وليد را و بر ميسره عكرمة بن ابو جهل را بداشتند . آنان دويست جنيبت داشتند و بر سواران خود صفوان بن اميّه را - و گفتهاند عمرو بن عاص را - گماشتند و بر تيراندازان كه صد تن بودند عبد اللّه بن ابو ربيعة را ، و لواء خود را نيز به طلحة بن ابى طلحه واگذاردند . و نام ابن طلحة ، عبد اللّه بن عبد العزّى بن عثمان بن عبد الدّار بن قصىّ است . پيامبر ( ص ) پرسيد : لواء مشركان با كيست ؟ گفتند : بنى عبد الدّار . فرمود : ما از آنان به وفاى عهد شايستهتريم ، مصعب بن عمير كجاست ؟ گفت :
--> [ 1 ] . مقصود نوجوانان حاضر در لشكرند . - م .