ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

336

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) چون اين شش نفر را بررسى كردم علم خود را از علىّ ( ع ) و عبد اللّه [ ابن مسعود ] آموخته بودند . حسن بن موسى اشيب از زهير بن معاوية ، از جابر ، از عامر نقل مىكند كه مىگفته است * پس از پيامبر ( ص ) علماى اين امت شش تن بودند ، عمر و عبد اللّه [ بن مسعود ] و زيد بن ثابت - كه اگر در اين سه تن اختلافى پديد مىآمد دو تن ديگر تابع عمر بودند - و علىّ ( ع ) و ابىّ بن كعب و ابو موسى اشعرىّ - كه اگر على ( ع ) نظرى و آن دو نظر ديگرى مىدادند نظر آن دو تابع نظر على ( ع ) بود . عبيد اللّه بن موسى از حسن بن صالح ، از مطرّف ، از عامر ، از مسروق نقل مىكند كه مىگفته است * اهل فتوى از اصحاب رسول خدا ( ص ) عمر و علىّ ( ع ) و ابن مسعود و زيد و ابىّ بن كعب و ابو موسى اشعرىّ بودند . عفّان بن مسلم از وهيب ، از داود ، از عامر نقل مىكند كه مىگفته است * قاضيان اين امت چهار تن‌اند ، عمر و علىّ ( ع ) و زيد و ابو موسى اشعرىّ ، و اشخاص گربز و زيرك اين امت چهار تن‌اند ، عمرو بن عاص و معاوية بن ابو سفيان و مغيرة بن شعبة و زياد . ابو معاوية ضرير از اعمش ، از شقيق ، از مسروق ، از عبد اللّه بن عمرو بن عاص نقل مىكند كه مىگفته است * رسول خدا ( ص ) مىفرمود : قرآن را از چهار تن بياموزيد : عبد اللّه بن مسعود و ابىّ بن كعب و معاذ بن جبل و سالم آزاد كردهء ابو حذيفة . ابو ضمرة انس بن عياض ليثىّ و عبد اللّه بن نمير همدانىّ ، از عبيد اللّه بن عمر ، از نافع ، از ابن عمر نقل مىكند كه مىگفته است * چون نخستين مهاجران از مكّه به مدينه رسيدند در عصبة منزل كردند به نزديكى قباء ، و پيش از آمدن رسول خدا ( ص ) همان جا بودند و سالم آزاد كردهء ابو حذيفة در نماز بر آنان امامت مىكرد و او از همه بيشتر قرآن مىدانست . عبد اللّه بن نمير در حديث خود گويد ، عمر بن خطّاب و ابو سلمة بن عبد الاسد نيز با آنان بوده‌اند .