( 1 ) باشند . ابن عبّاس گويد : مردم از احرام به در آمدند و پيراهن پوشيدند و عودسوزها را بر افروختند و با زنها در آميختند . عفّان به مسلم از حمّاد بن سلمة ، از قيس بن سعد ، از عطاء ، از جابر بن عبد اللّه نقل مىكند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) روز چهارم ذى حجّه به مكه در آمد و چون طواف كرديم و به سعى ميان صفا و مروه پرداختيم ، پيامبر ( ص ) فرمود : اين را به نيّت عمره انجام دهيد مگر آنان كه با خود از مدينه قربانى آورده‌اند . روز ترويه براى حجّ لبّيك گفتند و روز عيد قربان طواف كردند ولى ميان صفا و مروه سعى نكردند . عمرو بن حكّام بن ابو الوضّاح از شعبه ، از ايّوب ، از ابو العالية برّاء ، از ابن عبّاس نقل مىكند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) به نيّت حجّ محرم شد و روز چهارم ذى حجّة به مكه در آمديم و در منطقهء بطحاء با ما نماز صبح گزارد و فرمود : هر كس مىخواهد نيّت عمره كند و اين اعمال را براى عمره انجام دهد . هيثم بن خارجه از يحيى بن حمزه ، از ابو وهب ، از مكحول نقل مىكند كه * چون از او پرسيدند پيامبر ( ص ) و اصحاب چگونه حجّ گزاردند ، گفت : همراه پيامبر ( ص ) و اصحاب ، زنان و كودكان آنان بودند و نخست عمرهء تمتّع گزاردند و از احرام به در آمدند و استفاده از عطر و بوهاى خوش و آميزش با زنان بر ايشان حلال شد . هيثم بن خارجه از يحيى بن حمزه ، از نعمان نقل مىكند كه مكحول مىگفته است * پيامبر ( ص ) به نيّت عمره و حجّ محرم شد . [ 1 ] خلف بن وليد ازدى از يحيى بن زكريّاء بن ابو زائدة ، از حجّاج ، از حسن بن سعد ، از ابن عبّاس ، از ابو طلحه نقل مىكند كه * پيامبر ( ص ) به نيّت حجّ و عمره هر دو محرم شد . معن بن عيسى از مالك بن انس ، از محمد بن عبد الرحمن بن نوفل ، از عروة ، از عايشه نقل مىكند كه * پيامبر ( ص ) فقط به نيّت حجّ افراد محرم شد . معن بن عيسى و مطرّف بن عبد اللّه از مالك بن انس ، از عبد الرحمن بن قاسم ، از پدرش ، از عايشه نقل مىكند كه * پيامبر ( ص ) فقط به نيّت حجّ افراد محرم شد . مطرّف بن عبد اللّه از عبد العزيز بن ابو حازم ، از جعفر بن محمد ( ع ) ، از پدرش ، از

--> [ 1 ] . اين روايات جنبه تاريخى دارد و ملاك عملى براى مناسك حج نيست . برخورد با تعارض روايات و جرح و تعديل راويان آنها و استنباط سنت پيامبر ( ص ) و روش عملى مناسك حج و عمره ، مسأله‌اى است مربوط به اهل فن و فقها كه در كتب مربوطه درج و ضبط است . - م .