( 1 ) را شاهد بودم . از پيامبر ( ص ) خواستم كه مرا هم سهمى نهد و ايشان از اثاث و كالا چيزى به من داد ولى سهمى از برايم ننهاد . عتّاب بن زياد از عبد اللّه بن مبارك ، از ابن لهيعة ، از حارث بن يزيد حضرمى ، از ثابت بن حارث انصارى نقل مىكند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) در سال خيبر از بهر سهله دختر عاصم بن عدىّ و دختركى كه زاده بود از غنايم چيزى بخشيد . عتّاب بن زياد از عبد اللّه بن مبارك ، از محمد بن اسحاق ، از يزيد بن ابو حبيب ، از شخصى جيشانى يا از ابو مرزوق آزاد كردهء تجيب ، از حنش نقل مىكند كه مىگفته است * در فتح جربة [ 1 ] با رويفع بن ثابت بلوى بودم و او از براى ما سخن رانده گفت : در روز خيبر با پيامبر بودم و شنيدم كه مىفرمود « هر كس به خدا و روز رستاخيز مؤمن باشد آب او كشت ديگرى را آبيارى نمىكند [ 2 ] ، و هر كس به خدا و روز رستاخيز مؤمن باشد با زنى از اسيران نزديكى نمىكند مگر اينكه آن زن حيض ديده پاك شود ، و هر كس به خدا و روز رستاخيز مؤمن باشد چيزى از غنيمت را پيش از آنكه بخش شده باشد ، نمىفروشد . و هر كس به خدا و روز رستاخيز مؤمن باشد بر مركوبى از غنايم سوار نمىشود و اگر چنين كرد حتى اگر جانور را نحيف كرده و از كار هم انداخته باشد ، بايد آن را به غنايم بازگرداند ، يا اگر جامه‌يى را پوشيده باشد اگر چه آن را مندرس هم كرده باشد ، بايد به غنايم مسلمانان بازگرداند . عفّان بن مسلم و هاشم بن قاسم از قول شعبة ، از حكم ، از عبد الرحمن بن ابو ليلى در باب اين آيه كه خداوند مىفرمايد « و پاداش دادشان پيروزى نزديك » نقل مىكند كه * مراد فتح خيبر است و در مورد بقيهء آيه كه مىفرمايد « و فتح ديگرى كه شما اينك بر آن يارا نداريد و خداوند بر آن احاطه دارد » ، مىگفته است كه مراد فتح ايران و روم است . [ 3 ] موسى بن داود از ليث بن سعد ، و به خواست خداوند اگر اشتباه نكنم [ 4 ] از سعيد ابن سعيد مقبرى ، از ابو هريرة نقل مىكند كه گفت * چون خيبر گشوده شد براى پيامبر ( ص )

--> [ 1 ] . جربه يا جربة ، نام دهكده يا جزيره‌يى است در نواحى مراكش ، ر ك : ياقوت ، معجم البلدان ، ج 3 ، مصر ، 1906 ميلادى ، ص 73 . - م . [ 2 ] . مراد اين است كه نبايد با زنان اسير باردار نزديكى كرد . - م . [ 3 ] . وَ أَثابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً * وَ أُخْرى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْها قَدْ أَحاطَ اللَّهُ بِها آيات 20 و 23 از سورهء فتح و ر ك : ابو الفتوح رازى ، تفسير ، ج 10 ، صفحات 215 به بعد . - م . [ 4 ] . رعايت امانت در نقل حديث را ملاحظه مىفرماييد كه چون اندكى شك داشته است چگونه جملهء ان شاء اللّه تعالى را آورده است . - م .