يا به مناسبتى ديگر ، نام يك‌يك آنان را نيز معين مىكند تا آخرين نفر كه مهدى منتظر است و خدا به دست او جهان را كه پر از ستمگرى و تجاوز شده است ، سرشار از عدالت اجتماعى و روشهاى انسانى خواهد ساخت . ( 1 ) - نصوص و گفته‌هاى صريحى از هر امام ، بطور خاص ، امام و پيشواى واجب الاطاعه‌ى بعد از خود را تعيين مينمايد . - علاوه بر اينها ، تفوق علمى و اخلاقى و كرامتهاى هر يك از امامان نيز ، دليل‌هاى وجدانى ديگرى مىباشند كه دو نوع دليل قبلى را تأييد مىكنند . در اين ميان ، بيعت كردن مردم ، شرط امامت امام نيست . مردم ميبايد با كسى كه نصوص و گفته‌هاى صريح پيغمبر بر او منطبق است بيعت كنند و اماميه بيعت كس ديگر را صحيح نميدانند و با كسى كه داراى اين خصوصيت نيست ، جز در موارد اضطرار و ناچارى ، بيعت نمىكنند . بر اثر شرائط زمان و انگيزه‌ها و موجباتى كه اين شرائط را مىسازند ، چنين پيش آمد كه مردم از ميان خلفاى واقعى رسول اكرم كه نصوص پيغمبر بر آنان تطبيق مىكرد ، فقط با دو نفرشان بيعت كنند و آن دو نفر امير المؤمنين على و فرزندش حسن مجتبى بودند - سلام اللّه عليهما - . ( 2 ) پس از امام حسن ، دوره‌ى « خلافت » هاى اسمى آغاز شد با اين

--> مىكنند » . شبيه آن را بخارى ( ج 4 ص 164 ) و ابو داود و ترمذى در « الجامع » و حميدى در « الجمع بين الصحيحين » و ديگران روايت كرده‌اند . اين حديث با منحصر كردن عدد در « 12 » و با اضافه‌ئى كه در روايت مسلم ذكر شده - يعنى اينكه اين عدد خلفاء پيغمبر تا روز قيامت است - بطور آشكار مدعاى شيعه‌ى اماميه و عقيده‌ى آنان را درباره‌ى امامانشان تأييد مىكند و با واقعيت تاريخى - كه گروه زيادى از تيره‌هاى مختلف بنام خليفه حكومت كرده‌اند - سازگار نيست .