فصل پنجم انگيزه‌ها و اهداف چنان كه گذشت سياست منع تدوين و نقل حديث رسول اكرم ( ص ) در دو مرحله اجرا شد . حال بايد ديد طرّاحان و مجريان اين سياست چه اهداف و انگيزه‌هايى داشتند و در اتخاذ اين سياست زشت در پى چه بودند ؟ در اينجا خواهيم كوشيد ، به اجمال از انگيزه‌ها و اهداف اين سياست سخن گوييم . 1 . مقام خليفه همان مقام رسول خدا ( ص ) است . از نظر مردم ، خليفهء اسلامى مقام رسول خدا ( ص ) را داشت . اين بدان معنى بود كه خليفه بايد همان وظايف را انجام دهد و همان مسئوليت‌ها را بر عهده گيرد . او قاضى ، حاكم ، مربى ، فرمانده ، مفتى و عالم است . از سوى ديگر تصور مردم اين بود كه حق دارند هرگونه بخواهند از خليفه انتقاد و از او دربارهء خلاف‌هايى كه مرتكب مىشود ، بازخواست كنند . خلفايى كه پس از رسول خدا ( ص ) زمام حكومت را به دست گرفتند ، در سطح انتظارات مردم نبودند ؛ فتاوى و اعمال آنان با ديده‌ها و شنيده‌هاى صحابه از اعمال و مواضع رسول خدا ( ص ) تناقض آشكار داشت . چنان كه علاوه بر اين كه تفسير بسيارى از آيات قرآنى را نمىدانستند و حتى با