9 . سياست حكيمانه امام على ( ع ) و فرزندان معصومش ( ع ) همواره مىكوشيدند ، فرصت را از دشمنان دين ، حقيقت و ايمان بگيرند . عبد الواحد بن ابى عون روايت كرده كه رسول خدا ( ص ) به هنگام رحلت ، على ( ع ) را فرمود كه با صداى بلند ، فرياد بزند : هر كه طلب يا دينى از رسول خدا دارد ، به نزد من بيايد . از اين رو همه‌ساله در عيد قربان كسى را مىفرستاد تا اين مطلب را در عقبه با صداى بلند اعلام كند . چنين بود تا على ( ع ) به شهادت رسيد . سپس حسن بن على ( ع ) چنين مىكرد ، تا او نيز به شهادت رسيد . پس از او ، حسين بن على ( ع ) همين كار را مىكرد ، امّا پس از او اين كار قطع شد . ابن ابى عون مىگويد : احدى از خلق خدا نزد على ( ع ) نمىآمد كه به حق يا باطل ادعاى طلبى كند ، مگر اين كه على ( ع ) به او مىداد . « 1 » در مدينه كار تشكيل جامعه اسلامى و پايه‌گذارى حكومت ، و برنامه‌ريزى براى گسترش اسلام در سراسر گيتى شروع شد . در اين شهر دعوت از مرحله كادرسازى به مرحلهء جامعه‌سازى و اجراى عقيده و شريعت اسلامى و محو آثار جاهلى از سراسر جهان ، تغيير وضعيت داد . بررسى كامل گام‌هايى كه رسول اكرم ( ص ) در پايه‌گذارى تمدن اسلامى در دوران مدينه پيمود ، كار دشوارى است و در اين فرصت امكان انجام آن براى ما فراهم نيست و چه بسا ما را از مسير اصلى اين پژوهش در بررسى و دريافت حوادث اصلى در سيرهء معطّر رسول خدا ( ص ) بازدارد . از اين رو كار اين بررسى را با انجام جزئيات و تفاصيل آن به ديگران وامىگذاريم و به

--> ( 1 ) . بنگريد : الطبقات الكبرى ، 2 / 89 .