حال اگر همين وضعيت تداوم پيدا مىكرد ، نه تنها روحيه يأس و نوميدى بر آنان مستولى مىشد ، چه بسا به شرك و بت‌پرستى بازمىگشتند و خود و ديگران را به هلاكت مىانداختند . 4 . در نهايت قريش به اين نتيجه رسيد كه با طرح نقشه پيامبر ( ص ) براى هميشه از دست او خلاص شود . سران كفر براى اجراى اين توطئه ، كم‌هزينه‌ترين راه را برگزيدند تا مگر خاندان هاشم توان خون‌خواهى پيامبر ( ص ) را نداشته به ناچار تن به مصالحه دهند و آنگاه كه محمّد ( ص ) كشته شد ، از بين بردن پيروان وى آسان‌تر خواهد بود و حتى اگر به حال خود رها شوند ، در نهايت محكوم به اضمحلال و نابودى خواهند بود . هر چند اين انديشه ناشى از عصبيت قبيله‌اى و حميّت جاهلى بود ، امّا بسى زيركانه طرّاحى شده بود و به قريش امكان مىداد تا اهداف شرورانه خود را در قبال اسلام و پيامبر ( ص ) عملى سازد . بدين ترتيب روشن مىشود كه پيامبر ( ص ) و مسلمانان همراه او چاره‌اى نداشتند ، جز اين كه از شهر مكّه بيرون روند و در مكانى امن و امان ساكن شوند ؛ چنان كه در آنجا به دور از هرگونه فشارى و با آزادى تمام براى تشكيل جامعهء اسلامى برنامه‌ريزى كنند و پيامبر ( ص ) بتواند به نشر دعوت و ابلاغ رسالت خود به نحو كامل اقدام نمايد . 2 . راز انتخاب مدينه بايد به اين پرسش پاسخ داد كه چرا پيامبر اكرم ( ص ) شهر يثرب را براى هجرت برگزيد و آنجا را پايگاه دعوت خويش قرار داد ؟ انتخاب مدينه به چند عامل مربوط است . در اينجا به گوشه‌اى از اين عوامل اشاره مىكنيم ؛ 1 . چنان كه گذشت ، مكّه را جايگاه خاصى در دل مردم بود و بدون سيطره بر آن و برچيدن بت‌پرستى و جايگزينى آيين اسلامى ، دعوت توحيدى پيامبر ( ص ) شكست خورده به حساب مىآمد . دعوت اسلامى همان اندازه به