مىكرد . پرسيدم : چرا گريه مىكنى ؟ گفت : از آنچه مردم - منظورش صحابه است - را بر آن يافتم ، چيزى نمىبينم ، مگر نماز كه آن هم تباه شده است . « 1 » 4 . حسن بصرى مىگفت : اگر اصحاب رسول خدا ( ص ) از قبر بيرون آيند ، چيزى از مسلمانى شما نخواهند ديد ، مگر قبلهء شما را . « 2 » چنان كه ديديم ، قبله را نيز تغيير دادند و به جاى كعبه ، رو به صخره بيت المقدس نماز مىخواندند . 5 . عبد اللّه بن عمرو بن عاص مىگفت : اگر دو مرد از نخستين افراد امّت كه مصاحف خود را در ميان اين وادىها گذاشته‌اند ، نزد مردم امروز بيايند ، چيزى از آنچه خود انجام مىدادند ، نخواهند يافت . « 3 » 6 . هنگامى كه اين نظرها نزد امام صادق ( ع ) مطرح شد ، فرمود : به خداى سوگند ؛ مردم به چيزى از آنچه رسول خدا ( ص ) آورد ، عمل نمىكنند . فقط رو به كعبه مىايستند . « 4 » 7 . هنگامى كه عمران بن حصين پشت سر امام على ( ع ) نماز خواند ، به مطرف بن عبد اللّه گفت : نماز محمّد را خواند و مرا به ياد نماز او انداخت . ابو موسى اشعرى نيز هنگامى كه پشت سر امام على ( ع ) نماز خواند ، همين سخن را گفت . « 5 » ممكن است ، خواننده گمان برد كه در تصويرى كه از حقيقت اين سياست در قبال حديث رسول اكرم ( ص ) ، و قرآن و اسلام ارائه كرديم ، راه مبالغه در

--> ( 1 ) . جامع بيان العلم ، 2 / 244 . بنگريد : ضحى الاسلام ، 1 / 365 ؛ الزهد و الرقائق ، 31 . ( 2 ) . جامع بيان العلم ، 2 / 244 . ( 3 ) . الزهد و الرقائق ، 61 . ( 4 ) . بحار الانوار ، 68 / 91 ؛ قصار الجمل ، 1 / 366 . ( 5 ) . بنگريد : انساب الاشراف ، 2 / 180 ؛ السنن الكبرى ، 2 / 68 ؛ كنز العمّال ، 8 / 143 ؛ مسند احمد ، 4 / 428 - 429 .