مؤلف مجهول
10
شرح قصيده برده ( فارسي )
شرح حاضر و شارح آن پس از جستجو از نسخههاى كتاب ، چون نسخهء سومى براى اين شرح نيافتم ، بناى كار را بر همين دو نسخه گذاشتم . در هيچ يك از دو نسخه نام شارح نيامده و نيز شرح بنام خاصى نامگذارى نشده است . ممكن است نويسندهء نسخهء قديمى « ش » يعنى فخر الدين احمد را شارح بدانيم و آنچه در شرح بيت 146 آمده نيز قرينهاى بر تأييد اين مطلب بگيريم ، امّا اغلاط كتابتى نسخه گواهى ميدهد كه نسخه نويس آن مايه از معلومات را نداشته كه اين شرح را به او بتوان نسبت داد . ممكن است نويسندهء نسخهء « ش » شخصى غير از فخر الدين احمد بوده كه نام خود را ننوشته ، و نام « فخر الدين احمد » را از نسخهء اصل كه در پيش روى خود داشته عينا رونويسى نموده است . در اين صورت مىتوانيم فخر الدين احمد را شارح بدانيم ؟ چلبى در كشف الظنون ضمن بر شمردن شروح و شرّاح قصيدهء برده ميگويد : « و شرحها الامام فخر الدّين أحمد بن محمد بن أبى بكر بن محمد الشيرازى شرحا بسيطا ، أوّله : الحمد للّه نحمده و نستعينه و نؤمن به و نتوكّل عليه ، الخ . ذكر فيه أنّه رواها عن شيوخه منهم صاحب القاموس ، ثمّ شرحها مع أبحاث كثيرة فى شعبان سنة 809 بعد أن شرحها أوّلا مقتصرا على حلّ ألفاظها و شرح معانيها فى محرّم سنة 797 ، مبنيا على خمسة قواعد : مباد و مقاصد و تراجم و تقطيعات و اعرابات ، و سمّاه نزهة الطالبين و تحفة الرّاغبين » . نسخهاى از كتاب نزهة الطالبين و تحفة الراغبين در كتابخانهء مرحوم پدرم موجود است و چنان كه بعد ازين شناسانده خواهد شد عينا همان است كه صاحب كشف الظنون معرفى نموده است . همانگونه كه نويسندهء نزهة الطالبين در مقدمه كتاب خود نوشته و مؤلف